Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Vận dụng trang 64 SGK Toán 10

Bài 10. Vectơ trong mặt phẳng tọa độ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Từ thông tin dự báo bão được đưa ra ở đầu bài học, hãy xác định toạ độ vị trí MM của tâm bão tại thời điểm 9 giờ trong khoảng thời gian 12 giờ của dự báo.

Trong 12 giờ, tâm bão được dự báo di chuyển thẳng đều từ A(13,8;108,3)A(13,8; 108,3) tới B(14,1;106,3)B(14,1; 106,3). Gọi toạ độ của MM là (x;y)(x; y). Bạn hãy tìm mối liên hệ giữa hai vectơ AM→\overrightarrow{AM} và AB→\overrightarrow{AB} rồi thể hiện mối quan hệ đó theo toạ độ để tìm x;yx; y.

Lời giải

Phân tích. Trong 12 giờ, tâm bão di chuyển thẳng đều từ A(13,8;108,3)A(13,8; 108,3) tới B(14,1;106,3)B(14,1; 106,3). Thời điểm 9 giờ ứng với 912=34\dfrac{9}{12} = \dfrac{3}{4} quãng thời gian dự báo. Vì chuyển động là thẳng đều nên quãng đường đi được tỉ lệ với thời gian, do đó điểm MM nằm trên đoạn ABAB với:

AM→=34 AB→.\overrightarrow{AM} = \frac{3}{4}\,\overrightarrow{AB}.

Tính toạ độ AB→\overrightarrow{AB}.

AB→=(14,1−13,8; 106,3−108,3)=(0,3; −2).\overrightarrow{AB} = (14,1 - 13,8;\ 106,3 - 108,3) = (0,3;\ -2).

Biểu diễn theo toạ độ. Gọi M(x;y)M(x; y), ta có AM→=(x−13,8; y−108,3)\overrightarrow{AM} = (x - 13,8;\ y - 108,3). Từ AM→=34 AB→\overrightarrow{AM} = \dfrac{3}{4}\,\overrightarrow{AB} suy ra:

{x−13,8=34⋅0,3=0,225y−108,3=34⋅(−2)=−1,5\begin{cases} x - 13,8 = \dfrac{3}{4}\cdot 0,3 = 0,225 \\[4pt] y - 108,3 = \dfrac{3}{4}\cdot(-2) = -1,5 \end{cases}

Do đó:

{x=13,8+0,225=14,025y=108,3−1,5=106,8\begin{cases} x = 13,8 + 0,225 = 14,025 \\[4pt] y = 108,3 - 1,5 = 106,8 \end{cases}

Kết luận. Toạ độ vị trí tâm bão tại thời điểm 9 giờ là M(14,025; 106,8)M(14,025;\ 106,8).

Kiểm tra lại. Vì MM ứng với 34\dfrac{3}{4} thời gian nên MM chia đoạn ABAB sao cho AM=34ABAM = \dfrac{3}{4}AB và MB=14ABMB = \dfrac{1}{4}AB. Kiểm tra: MB→=(14,1−14,025; 106,3−106,8)=(0,075; −0,5)=14(0,3; −2)=14AB→\overrightarrow{MB} = (14,1 - 14,025;\ 106,3 - 106,8) = (0,075;\ -0,5) = \dfrac{1}{4}(0,3;\ -2) = \dfrac{1}{4}\overrightarrow{AB}. Đúng.

Đáp số

M(14,025;106,8)M(14,025; 106,8)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.