Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Vận dụng trang 65 SGK Toán 10

Bài 23. Quy tắc đếm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khối lớp 10 của một trường trung học phổ thông có ba lớp 10A, 10B, 10C. Lớp 10A có 30 bạn, lớp 10B có 35 bạn, lớp 10C có 32 bạn. Nhà trường muốn chọn 4 bạn để thành lập đội cờ đỏ của khối sao cho có đủ đại diện của các lớp. Hỏi có bao nhiêu cách lựa chọn?

Lời giải

Phân tích. Cả khối có 30+35+32=9730+35+32=97 bạn. Cần chọn 44 bạn sao cho có đủ đại diện của cả ba lớp 10A, 10B, 10C. Vì chọn 44 bạn mà phải có mặt cả ba lớp, nên số bạn được chọn ở mỗi lớp chỉ có thể là 2−1−12-1-1 (một lớp có 22 bạn, hai lớp còn lại mỗi lớp 11 bạn).

Do đó có ba trường hợp (phương án) tách rời nhau theo lớp được chọn 22 bạn:

a) Chọn 2 bạn ở 10A, 1 bạn ở 10B, 1 bạn ở 10C.
- Chọn 22 trong 3030 bạn của 10A: 30⋅292=435\dfrac{30\cdot 29}{2}=435 cách.
- Chọn 11 trong 3535 bạn của 10B: 3535 cách.
- Chọn 11 trong 3232 bạn của 10C: 3232 cách.

Theo quy tắc nhân: 435⋅35⋅32=487 200435\cdot 35\cdot 32 = 487\,200 cách.

b) Chọn 1 bạn ở 10A, 2 bạn ở 10B, 1 bạn ở 10C.
- Chọn 11 trong 3030: 3030 cách.
- Chọn 22 trong 3535: 35⋅342=595\dfrac{35\cdot 34}{2}=595 cách.
- Chọn 11 trong 3232: 3232 cách.

Theo quy tắc nhân: 30⋅595⋅32=571 20030\cdot 595\cdot 32 = 571\,200 cách.

c) Chọn 1 bạn ở 10A, 1 bạn ở 10B, 2 bạn ở 10C.
- Chọn 11 trong 3030: 3030 cách.
- Chọn 11 trong 3535: 3535 cách.
- Chọn 22 trong 3232: 32⋅312=496\dfrac{32\cdot 31}{2}=496 cách.

Theo quy tắc nhân: 30⋅35⋅496=520 80030\cdot 35\cdot 496 = 520\,800 cách.

Kết luận. Ba trường hợp trên đôi một không trùng nhau, theo quy tắc cộng, số cách lựa chọn là
487 200+571 200+520 800=1 579 200 (cách).487\,200 + 571\,200 + 520\,800 = 1\,579\,200 \text{ (cách).}

Kiểm tra lại bằng cách đếm phần bù. Tổng số cách chọn 44 bạn bất kì từ 9797 bạn là C974=3 464 840C_{97}^4 = 3\,464\,840. Trừ đi các cách chọn mà thiếu ít nhất một lớp (dùng quy tắc bù trừ với các nhóm 67,62,6567,62,65 bạn và cộng bù các nhóm 32,35,3032,35,30 bạn):
3 464 840−(766 480+557 845+677 040)+(35 960+52 360+27 405)=1 579 200.3\,464\,840-\big(766\,480+557\,845+677\,040\big)+\big(35\,960+52\,360+27\,405\big)=1\,579\,200.
Hai cách cho cùng kết quả, vậy đáp số đúng.

Đáp số

1 579 200 cách

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.