Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.6 trang 34 SGK Toán 10

Bài 19. Phương trình đường thẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Theo Google Maps, sân bay Nội Bài có vĩ độ 21,2° Bắc, kinh độ 105,8° Đông, sân bay Đà Nẵng có vĩ độ 16,1° Bắc, kinh độ 108,2° Đông. Một máy bay, bay từ sân bay Nội Bài đến sân bay Đà Nẵng. Tại thời điểm tt giờ, tính từ lúc xuất phát, máy bay ở vị trí có vĩ độ x°x° Bắc, kinh độ y°y° Đông được tính theo công thức
Cho phương trình chuyển động của máy bay:
{x=21,2−15340ty=105,8+95t.\begin{cases} x = 21{,}2 - \dfrac{153}{40}t \\ y = 105{,}8 + \dfrac{9}{5}t. \end{cases}
a) Hỏi chuyến bay từ Hà Nội đến Đà Nẵng mất mấy giờ?

b) Tại thời điểm 1 giờ kể từ lúc cất cánh, máy bay đã bay qua vĩ tuyến 17 (17° Bắc) chưa?

Lời giải

a) Máy bay đến Đà Nẵng khi vị trí của nó trùng với sân bay Đà Nẵng, tức là vĩ độ x=16,1x = 16{,}1 và kinh độ y=108,2y = 108{,}2.

Từ phương trình vĩ độ, cho x=16,1x = 16{,}1:
16,1=21,2−15340t⇒15340t=5,1⇒t=5,1⋅40153=204153=43.16{,}1 = 21{,}2 - \dfrac{153}{40}t \Rightarrow \dfrac{153}{40}t = 5{,}1 \Rightarrow t = 5{,}1 \cdot \dfrac{40}{153} = \dfrac{204}{153} = \dfrac{4}{3}.

Kiểm tra lại bằng phương trình kinh độ, cho y=108,2y = 108{,}2:
108,2=105,8+95t⇒95t=2,4⇒t=2,4⋅59=43.108{,}2 = 105{,}8 + \dfrac{9}{5}t \Rightarrow \dfrac{9}{5}t = 2{,}4 \Rightarrow t = 2{,}4 \cdot \dfrac{5}{9} = \dfrac{4}{3}.

Hai giá trị bằng nhau nên tại t=43t = \dfrac{4}{3} (giờ) máy bay tới Đà Nẵng.

Vậy chuyến bay mất 43\dfrac{4}{3} giờ =1= 1 giờ 2020 phút.

b) Tại thời điểm t=1t = 1 giờ, vĩ độ của máy bay là:
x=21,2−15340⋅1=21,2−3,825=17,375.x = 21{,}2 - \dfrac{153}{40}\cdot 1 = 21{,}2 - 3{,}825 = 17{,}375.

Vì máy bay bay từ Bắc xuống Nam nên vĩ độ giảm dần từ 21,221{,}2 về 16,116{,}1. Tại t=1t = 1 giờ ta có x=17,375>17x = 17{,}375 > 17, nghĩa là máy bay vẫn còn ở phía Bắc vĩ tuyến 17.

Do đó sau 1 giờ máy bay chưa bay qua vĩ tuyến 17.

(Máy bay sẽ qua vĩ tuyến 17 khi 21,2−15340t=17⇒t=4,2⋅40153=168153≈1,121{,}2 - \dfrac{153}{40}t = 17 \Rightarrow t = \dfrac{4{,}2\cdot 40}{153} = \dfrac{168}{153} \approx 1{,}1 giờ, tức là hơn 1 giờ một chút.)

Đáp số

43\dfrac{4}{3} giờ (1 giờ 20 phút)Chưa; tại t=1t=1 giờ vĩ độ x=17,375>17x = 17{,}375 > 17

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.