Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Vận dụng trang 37 SGK Toán 10

Bài 5. Giá trị lượng giác của một góc từ 0 đến 180   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một chiếc đu quay có bán kính 75 m, tâm của vòng quay ở độ cao 90 m (H.3.7), thời gian thực hiện mỗi vòng quay của đu quay là 30 phút. Nếu một người vào cabin tại vị trí thấp nhất của vòng quay, thì sau 20 phút quay, người đó ở độ cao bao nhiêu mét?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 37 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.7: Hình ảnh một đu quay (vòng quay) đặt trong hệ trục toạ độ Oxy, tâm vòng quay O trùng gốc toạ độ. Vòng quay có bán kính 75 m. Tâm của vòng quay ở độ cao 90 m so với mặt đất. Bên phải hình có đánh dấu khoảng cách 75 m (bán kính, từ tâm xuống điểm thấp nhất của vòng quay) và 90 m (từ tâm vòng quay xuống mặt đất).

Lời giải

Thiết lập hệ trục toạ độ.

Gắn hệ trục OxyOxy như Hình 3.7, với gốc OO là tâm của vòng quay. Vì bán kính vòng quay là 7575 m nên điểm thấp nhất của cabin là điểm A(0;−75)A(0; -75) (người vào cabin tại đây).

Tính góc quay được sau 20 phút.

Đu quay thực hiện mỗi vòng (360∘360^\circ) hết 3030 phút, nên sau 2020 phút cabin quay được một góc:

α=2030⋅360∘=240∘.\alpha = \frac{20}{30} \cdot 360^\circ = 240^\circ.

Xác định vị trí và độ cao của cabin.

Gọi MM là vị trí của người đó sau 2020 phút. Tia OAOA (vị trí ban đầu) hướng thẳng xuống dưới, tức hợp với chiều dương trục OxOx một góc 270∘270^\circ. Sau khi quay thêm 240∘240^\circ, tia OMOM hợp với chiều dương trục OxOx một góc:

β=270∘+240∘=510∘=150∘.\beta = 270^\circ + 240^\circ = 510^\circ = 150^\circ.

Theo định nghĩa giá trị lượng giác, tung độ của điểm MM (tính so với tâm OO) là:

yM=75⋅sin⁡150∘=75⋅12=37,5 (m).y_M = 75 \cdot \sin 150^\circ = 75 \cdot \frac{1}{2} = 37{,}5 \ (\text{m}).

Nghĩa là cabin đang ở cao hơn tâm vòng quay 37,537{,}5 m.

Tính độ cao so với mặt đất.

Vì tâm vòng quay ở độ cao 9090 m so với mặt đất nên độ cao của người đó là:

h=90+37,5=127,5 (m).h = 90 + 37{,}5 = 127{,}5 \ (\text{m}).

Kiểm tra: Góc 240∘240^\circ đã vượt qua điểm cao nhất (ứng với 180∘180^\circ) thêm 60∘60^\circ, nên cabin ở phía trên tâm là hợp lí; sin⁡150∘=12>0\sin 150^\circ = \tfrac12 > 0 cho độ cao lớn hơn 9090 m — phù hợp.

Vậy sau 20 phút quay, người đó ở độ cao 127,5127{,}5 m so với mặt đất.

Đáp số

127,5 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.