Giải Luyện tập trang 27 SGK Tin học 9

Lời giải

Ý tưởng: Trong phần mềm mô phỏng mạch điện (ví dụ *Circuit Construction Kit* của PhET, Yenka, Crocodile Physics…), điện áp (hiệu điện thế) giữa hai đầu một điện trở được đo bằng vôn kế mắc song song với điện trở đó, giống như khi đo trong thực tế.

Bước 1. Dựng mạch điện

- Mở phần mềm mô phỏng mạch điện.
- Kéo thả các linh kiện ra vùng làm việc để lắp một mạch kín gồm: một nguồn điện (pin/ắc quy), điện trở $R$ cần đo và các dây dẫn nối thành mạch kín. Có thể thêm công tắc để đóng/ngắt mạch.

Bước 2. Mắc vôn kế song song với điện trở

- Chọn vôn kế (Voltmeter) từ hộp công cụ.
- Nối hai đầu (hai que đo) của vôn kế vào đúng hai đầu của điện trở $R$ — tức là mắc song song với điện trở. Đây là điều kiện bắt buộc để đo đúng điện áp hai đầu linh kiện.
- Chú ý mắc đúng cực: que (+) của vôn kế nối về phía cực dương của nguồn để số chỉ không bị âm.

Bước 3. Chạy mô phỏng và đọc kết quả

- Đóng công tắc / nhấn nút Run để dòng điện chạy qua mạch.
- Quan sát số chỉ trên vôn kế: đó chính là điện áp $U$ giữa hai đầu điện trở $R$ (đơn vị vôn, $\text{V}$).

Bước 4. Kiểm tra lại bằng định luật Ôm (tùy chọn)

- Có thể mắc thêm ampe kế nối tiếp để đo cường độ dòng điện $I$ qua điện trở, rồi đối chiếu bằng công thức $U = I \cdot R$. Nếu số chỉ vôn kế đúng bằng tích $I \cdot R$ thì phép đo là hợp lí.

Kết luận: Dùng vôn kế trong phần mềm mô phỏng, mắc song song với điện trở, chạy mô phỏng rồi đọc số chỉ — đó là điện áp giữa hai đầu điện trở.

Đáp số