Giải Luyện tập trang 52 SGK Tin học 9

Lời giải

Chuẩn bị: Nhập bảng dữ liệu như Hình 12a.7. Cột B là doanh thu tính theo *nghìn đồng*, nên các mốc "triệu đồng" phải quy ra nghìn đồng: 10 triệu = $10\,000$, 15 triệu = $15\,000$, 20 triệu = $20\,000$. Lưu ý "trên" nghĩa là *lớn hơn hẳn* (dùng dấu `>`), nên đại lí B có doanh thu đúng bằng $10\,000$ (10 triệu) thì không được tính là trên 10 triệu.

a) Tính tỉ lệ thưởng (cột C)

Tại ô C2 nhập công thức dùng hàm IF, rồi sao chép xuống C3, C4, C5:

$$\texttt{=IF(B2>10000, 5\%, 0\%)}$$

Ý nghĩa: nếu doanh thu ở B2 trên 10 triệu ($>10\,000$) thì tỉ lệ là $5\%$, ngược lại là $0\%$.

Kết quả:
| Đại lí | Doanh thu | Tỉ lệ thưởng (C) |
|---|---|---|
| A | 6 000 | 0% |
| B | 10 000 | 0% |
| C | 12 000 | 5% |
| D | 18 000 | 5% |

b) Tính số tiền thưởng (cột D)

Số tiền = Doanh thu × Tỉ lệ. Tại ô D2 nhập, rồi sao chép xuống:

$$\texttt{=B2*C2}$$

Kết quả (đơn vị nghìn đồng):
| Đại lí | Doanh thu | Tỉ lệ | Số tiền (D) |
|---|---|---|---|
| A | 6 000 | 0% | 0 |
| B | 10 000 | 0% | 0 |
| C | 12 000 | 5% | $12\,000\times5\% = 600$ |
| D | 18 000 | 5% | $18\,000\times5\% = 900$ |

c) Chỉnh sửa công thức ở câu a) theo quy tắc mới

Quy tắc có 4 trường hợp nên dùng hàm IF lồng nhau, xét từ mốc cao xuống mốc thấp. Tại ô C2 sửa thành (rồi sao chép xuống):

$$\texttt{=IF(B2>20000, 6\%, IF(B2>15000, 4\%, IF(B2>10000, 2\%, 0\%)))}$$

Giải thích: nếu doanh thu trên 20 triệu ($>20\,000$) → $6\%$; nếu không, xét trên 15 triệu ($>15\,000$) → $4\%$; nếu không, xét trên 10 triệu ($>10\,000$) → $2\%$; còn lại → $0\%$.

Khi đó cột D (=B2*C2) tự cập nhật theo tỉ lệ mới:
| Đại lí | Doanh thu | Tỉ lệ mới (C) | Số tiền (D) |
|---|---|---|---|
| A | 6 000 | 0% | 0 |
| B | 10 000 | 0% | 0 |
| C | 12 000 | 2% | $12\,000\times2\% = 240$ |
| D | 18 000 | 4% | $18\,000\times4\% = 720$ |

*Kiểm tra lại:* A và B đều không quá 10 triệu nên tỉ lệ $0\%$, số tiền $0$ — hợp lí. C là $12$ triệu (trên 10, chưa tới 15) → $2\%$. D là $18$ triệu (trên 15, chưa tới 20) → $4\%$. Các mốc được xét đúng thứ tự từ cao xuống thấp nên không bị tính nhầm.

Đáp số