Giải Hoạt động 1 trang 49 SGK Tin học 9

Lời giải

## Phân tích bố trí bảng tính

- Hình 12a.2 (cột F, G, H, I): các khoản chi nằm ở các dòng 2 → 10; dòng 11 là dòng *Tổng*. Vậy cột *Mục chi* là vùng $I2{:}I10$, cột *Tổng tiền* là vùng $H2{:}H10$, còn ô $H11 = 13\,640$ là tổng tiền của tất cả các khoản.
- Hình 12a.3 (cột K, L, M, N, O): cột K chứa kí hiệu mục chi (K2 = "A", K3 = "B", K4 = "C").

---

### Ý 1. Công thức cho cột M và cột N

a) Cột M – Tổng tiền của mỗi mục chi

Phải cộng *Tổng tiền* (cột H) của những khoản có *Mục chi* (cột I) trùng với mục đang xét ở cột K ⇒ dùng hàm SUMIF (vùng điều kiện giữ cố định bằng dấu $):

```
M2 =SUMIF($I$2:$I$10, K2, $H$2:$H$10)
M3 =SUMIF($I$2:$I$10, K3, $H$2:$H$10)
M4 =SUMIF($I$2:$I$10, K4, $H$2:$H$10)
```

Kiểm tra kết quả:
- Mục A: $920+8\,000+600+2\,200+620 = 12\,340$
- Mục B: $0+300+0 = 300$
- Mục C: $1\,000$

(Tổng lại $12\,340+300+1\,000 = 13\,640 = H11$ ✓)

b) Cột N – Tỉ lệ của mỗi mục chi so với tổng tất cả các khoản

Lấy tổng tiền mỗi mục (cột M) chia cho tổng chung ở ô $H11$ (khoá cố định bằng $), rồi định dạng ô theo kiểu phần trăm:

```
N2 =M2/$H$11
N3 =M3/$H$11
N4 =M4/$H$11
```

Kiểm tra: $12\,340/13\,640 \approx 0{,}905 = 90{,}5\%$; $300/13\,640 \approx 0{,}022 = 2{,}2\%$; $1\,000/13\,640 \approx 0{,}073 = 7{,}3\%$ ✓

---

### Ý 2. Quy tắc nhận xét cho cột O (dùng hàm IF)

Theo quy tắc 50‑30‑20, tỉ lệ *khuyến nghị* cho mỗi mục là: A (Nhu cầu thiết yếu) 50%, B (Mong muốn cá nhân) 30%, C (Tiết kiệm) 20%.

So tỉ lệ thực tế ở cột N với mức khuyến nghị tương ứng: nếu tỉ lệ thực tế lớn hơn mức khuyến nghị thì ghi "Nhiều hơn", ngược lại ghi "Ít hơn". Mỗi ô dùng hàm IF:

```
O2 =IF(N2>50%, "Nhiều hơn", "Ít hơn")
O3 =IF(N3>30%, "Nhiều hơn", "Ít hơn")
O4 =IF(N4>20%, "Nhiều hơn", "Ít hơn")
```

Kiểm tra:
- A: $90{,}5\% > 50\%$ → Nhiều hơn (chi cho nhu cầu thiết yếu vượt mức)
- B: $2{,}2\% < 30\%$ → Ít hơn
- C: $7{,}3\% < 20\%$ → Ít hơn (tiết kiệm chưa đạt mức khuyến nghị)

Kết quả khớp đúng với cột O trong Hình 12a.3.

Đáp số