Giải Luyện tập trang 48 SGK Tin học 9

Lời giải

## Luyện tập — Sử dụng hàm SUMIF để tổng hợp thu, chi

### Nhắc lại cú pháp hàm SUMIF

Hàm SUMIF cộng các giá trị trong một vùng thoả mãn một điều kiện:

$$\text{=SUMIF(vùng\_điều\_kiện, điều\_kiện, vùng\_tính\_tổng)}$$

Trong đó:
- *vùng_điều_kiện*: cột chứa tên các khoản thu/chi (để so khớp).
- *điều_kiện*: ô chứa tên khoản cần tính tổng (ô tương ứng ở cột G).
- *vùng_tính_tổng*: cột chứa số tiền cần cộng lại.

Giả sử trên mỗi trang tính, dữ liệu ban đầu nằm từ dòng 4 đến dòng 12; cột C ghi tên khoản, cột D ghi số tiền; bảng tổng hợp đặt ở cột G (tên khoản) và cột H (tổng tiền). Công thức ban đầu ở ô H4 là:

$$\text{=SUMIF(C4:C12, G4, D4:D12)}$$

### a) Bổ sung dữ liệu

Lần lượt mở hai trang tính Thu nhập và Chi tiêu, nhập thêm vài dòng (ngày, tên khoản thu/chi, số tiền) vào ngay bên dưới dòng dữ liệu cuối cùng, giống như nhập dữ liệu bình thường. Giả sử sau khi thêm, vùng dữ liệu kéo dài đến dòng 16.

###

b) Điều chỉnh công thức SUMIF ở cột H

Khi thêm dòng mới, vùng dữ liệu dài ra. Nếu giữ nguyên công thức cũ (chỉ đến dòng 12) thì các khoản vừa thêm sẽ bị bỏ sót → tổng ở cột H sai. Vì vậy phải mở rộng cả vùng điều kiện và vùng tính tổng cho bao hết các dòng mới.

Nên dùng địa chỉ tuyệt đối (thêm dấu \$) cho hai vùng này để khi sao chép công thức xuống, vùng dữ liệu không bị trôi; riêng ô điều kiện G4 để địa chỉ tương đối để mỗi dòng tự khớp đúng khoản của nó:

- Trang Thu nhập, tại ô H4:

$$\text{=SUMIF(\$C\$4:\$C\$16, G4, \$D\$4:\$D\$16)}$$

- Trang Chi tiêu, tại ô H4 (cột và dòng tương tự):

$$\text{=SUMIF(\$C\$4:\$C\$16, G4, \$D\$4:\$D\$16)}$$

Sau khi sửa ô H4, chọn ô H4 rồi dùng chốt điền (fill handle) sao chép công thức xuống các ô H còn lại. Nhờ G4 là địa chỉ tương đối, mỗi dòng tự khớp tên khoản tương ứng, còn hai vùng $\$C\$4:\$C\$16$ và $\$D\$4:\$D\$16$ luôn giữ nguyên.

> Lưu ý: số dòng cụ thể (12, 16) ở đây chỉ là ví dụ minh hoạ. Trên máy em, hãy mở rộng vùng đến đúng dòng cuối cùng của dữ liệu sau khi đã thêm.

### Kiểm tra lại

Cộng tay (hoặc dùng lệnh lọc) số tiền của một khoản bất kì — ví dụ "Lương" ở trang Thu nhập, "Ăn uống" ở trang Chi tiêu — rồi so với kết quả ở cột H. Nếu tổng đã bao gồm đủ cả các dòng vừa thêm thì công thức đã đúng.

Đáp số