Giải Khởi động trang 10 SGK Tin học 12

Lời giải

Đây là câu hỏi mở nhằm khơi gợi suy nghĩ, không có đáp án đúng – sai tuyệt đối. Dưới đây là phần trình bày quan điểm cùng lập luận dựa trên kiến thức SGK Tin học 12 (KNTT) về bản chất, khả năng và giới hạn của Trí tuệ nhân tạo (AI).

Quan điểm được ủng hộ

Em ủng hộ quan điểm thứ hai: *AI có thể làm được nhiều việc nhưng không thể thay thế hoàn toàn con người.*

Lí do

a) AI có nhiều khả năng vượt trội trong một số lĩnh vực.
- Xử lí dữ liệu lớn với tốc độ và độ chính xác cao hơn con người.
- Thực hiện các công việc lặp đi lặp lại, nặng nhọc hoặc nguy hiểm mà không biết mệt mỏi.
- Nhận dạng hình ảnh, giọng nói, dịch máy, hỗ trợ chẩn đoán bệnh, dự báo thời tiết, gợi ý… với hiệu quả ngày càng cao.

Tuy nhiên, như SGK trình bày, AI hiện nay chủ yếu là *AI hẹp*: được huấn luyện từ dữ liệu để giải quyết một loại nhiệm vụ cụ thể, nên năng lực của nó bị giới hạn trong phạm vi đã được huấn luyện.

b) AI không thể thay thế hoàn toàn con người, vì:
- Thiếu ý thức và cảm xúc: AI xử lí theo mô hình và xác suất trên dữ liệu, không có ý thức chủ quan, không thực sự "hiểu" ý nghĩa, không xuất phát từ sự đồng cảm hay giá trị đạo đức thực sự. Do đó AI khó thay thế con người trong những công việc cần tình cảm, sự thấu hiểu và giao tiếp xã hội (chăm sóc, giáo dục, tư vấn tâm lí…).
- Thiếu tư duy sáng tạo gốc: AI tạo nội dung dựa trên dữ liệu đã học, chưa có khả năng đột phá, sáng tạo ý tưởng hoàn toàn mới một cách độc lập như con người trong nghệ thuật, triết học, khoa học cơ bản.
- Không tự đặt mục tiêu: AI chỉ thực hiện mục tiêu do con người đặt ra, không tự xác định mục đích hay giá trị cần hướng tới.
- Khó thích nghi với tình huống hoàn toàn mới: Con người linh hoạt xử lí những tình huống chưa từng có, còn AI gặp khó khăn với dữ liệu nằm ngoài phân bố đã học.
- Trách nhiệm pháp lí và đạo đức: AI do con người thiết kế, cung cấp dữ liệu và kiểm soát; kết quả có thể sai lệch, thiên kiến nếu dữ liệu xấu. Những quyết định quan trọng (y tế, pháp luật, giáo dục, an toàn) vẫn cần con người giám sát, đánh giá và chịu trách nhiệm cuối cùng.

Kết luận

AI là công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp con người làm việc hiệu quả hơn và có thể thay thế con người trong nhiều công việc lặp lại, nặng nhọc hoặc nguy hiểm; nhưng với năng lực và giới hạn hiện nay, AI chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Mối quan hệ hợp lí là con người và AI cùng phối hợp: con người định hướng, sáng tạo và chịu trách nhiệm; AI thực thi, xử lí và tối ưu hoá.

Đáp số