Sách giáo khoa Tin học 12

Giải Vận dụng 2 trang 101 SGK Tin học 12

Bài 17. Các mức ưu tiên của bộ chọn (HTML và CSS)   Đã kiểm

Đề bài

Tìm hiểu thêm các dạng pseudo-element khác, nêu ý nghĩa và tìm ví dụ ứng dụng thực tế cho các kiểu bộ chọn này.

Lời giải

Nhắc lại: Pseudo-element (phần tử giả) là bộ chọn cho phép định dạng một phần nội dung của phần tử, hoặc chèn thêm nội dung trang trí, dù phần đó không được đánh dấu bằng thẻ HTML riêng. Trong bài học ta đã làm quen với `::before` và `::after` (chèn nội dung trước/sau nội dung của phần tử qua thuộc tính `content`). Vì đề yêu cầu tìm hiểu các dạng khác, dưới đây là những pseudo-element thường gặp ngoài hai cái đã học.

a) `::first-letter` — chữ cái đầu tiên
- *Ý nghĩa:* định dạng riêng chữ cái đầu tiên của một khối văn bản (thường là đoạn `<p>`).
- *Ứng dụng thực tế:* tạo kiểu "chữ hoa thả" (drop cap) ở đầu bài báo, truyện, tạp chí — chữ đầu tiên to, in đậm, màu nổi bật.

```css
p::first-letter {
font-size: 250%;
font-weight: bold;
color: #c0392b;
}
```

b) `::first-line` — dòng đầu tiên
- *Ý nghĩa:* định dạng riêng dòng văn bản đầu tiên của một khối (dòng được tính theo chiều rộng hiển thị thực tế, nên thay đổi khi co giãn cửa sổ).
- *Ứng dụng thực tế:* làm nổi bật dòng mở đầu của đoạn giới thiệu bằng chữ in đậm hoặc chữ hoa, thường thấy ở trang tin tức.

```css
p::first-line {
font-weight: bold;
text-transform: uppercase;
}
```

c) `::selection` — phần văn bản được bôi chọn
- *Ý nghĩa:* định dạng đoạn văn bản mà người dùng đang bôi đen (select) bằng chuột.
- *Ứng dụng thực tế:* đổi màu nền và màu chữ khi người đọc bôi chọn nội dung cho hợp với màu thương hiệu của trang web.

```css
::selection {
background-color: #ffe08a;
color: #000000;
}
```

d) `::placeholder` — chữ gợi ý trong ô nhập liệu
- *Ý nghĩa:* định dạng dòng chữ gợi ý (thuộc tính `placeholder`) hiển thị mờ trong ô `<input>`, `<textarea>` khi chưa có dữ liệu.
- *Ứng dụng thực tế:* làm chữ gợi ý trong biểu mẫu đăng nhập, ô tìm kiếm có màu nhạt, in nghiêng để phân biệt với nội dung người dùng nhập.

```css
input::placeholder {
color: #999999;
font-style: italic;
}
```

e) `::marker` — dấu đầu mục của danh sách
- *Ý nghĩa:* định dạng riêng ký hiệu đầu dòng (chấm tròn, số thứ tự) của các mục `<li>` trong danh sách.
- *Ứng dụng thực tế:* đổi màu, cỡ chữ cho dấu đầu mục của danh sách để đồng bộ với giao diện trang.

```css
li::marker {
color: #2980b9;
font-weight: bold;
}
```

Nhận xét chung: các pseudo-element giúp định dạng những phần nội dung không có thẻ riêng, nhờ đó trang web đẹp và chuyên nghiệp hơn mà không phải thêm thẻ HTML thừa. Cú pháp thống nhất dùng hai dấu hai chấm `::` trước tên (ví dụ `p::first-letter`).

Đáp số

::first-letter — định dạng chữ cái đầu đoạn (chữ hoa thả trong báo, tạp chí)::first-line — định dạng dòng đầu tiên của khối (làm nổi dòng mở đầu)::selection — định dạng phần văn bản được bôi chọn (đổi màu khi select)::placeholder — định dạng chữ gợi ý trong ô nhập (biểu mẫu, ô tìm kiếm)::marker — định dạng dấu đầu mục của danh sách (đổi màu, cỡ ký hiệu <li>)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.