Giải Bài 3 trang 99 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
NGỮ LIỆU: Không có chân có cánh
Mà lại gọi: con sông?
Không có lá có cành
Lại gọi là: ngọn gió?
(Xuân Quỳnh)
Đọc đoạn thơ dưới đây và thực hiện yêu cầu.
Không có chân có cánh
Mà lại gọi: con sông?
Không có lá có cành
Lại gọi là: ngọn gió?
(Xuân Quỳnh)
a. Mỗi từ in đậm trong đoạn thơ trên được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
b. Đặt một câu có từ in đậm được sử dụng với nghĩa chuyển.
M: Rừng là lá phổi xanh của trái đất.
Tranh minh hoạ: bầu trời có mây, những chiếc lá và chuồn chuồn bay theo gió trên bãi cỏ.
Gợi ý trả lời
a. Mỗi từ in đậm được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
Các từ in đậm trong đoạn thơ là: chân, cánh, lá, cành.
- chân, cánh: là những bộ phận trên cơ thể người, con vật (chim, côn trùng...).
- lá, cành: là những bộ phận của cây cối.
Trong đoạn thơ, tác giả nhắc đến các bộ phận ấy theo đúng ý nghĩa ban đầu của chúng (con sông, ngọn gió vốn không có chân, cánh, lá, cành như người, con vật hay cây cối). Vì vậy:
→ Cả bốn từ chân, cánh, lá, cành đều được dùng với nghĩa gốc.
b. Đặt một câu có từ in đậm được dùng với nghĩa chuyển
(Mẫu: *Rừng là lá phổi xanh của trái đất.* — từ *lá* mang nghĩa chuyển.)
Có thể đặt một trong các câu sau:
- chân: *Chân bàn nhà em được làm bằng gỗ lim rất chắc.*
- cánh: *Cánh đồng lúa chín vàng trải rộng đến tận chân trời.*
- lá: *Lá cờ đỏ sao vàng tung bay trước sân trường.*
- cành: *Em là cành non vươn mình trong nắng sớm.*
(Chỉ cần đặt một câu là đủ theo yêu cầu đề bài.)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.