Giải Bài 1 trang 99 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
NGỮ LIỆU: Từ nhỏ, Lương Thế Vinh đã ❀ (lừng danh/ nổi tiếng/ nức tiếng) về óc ❀ (xem xét/ nhìn/ quan sát) và tính toán. Một hôm, cậu đem một quả bưởi ra bãi cỏ làm bóng chơi với các bạn. Đang chơi, bỗng quả bưởi ❀ (lăn/ bay) xuống một cái hố gần đó. Bọn trẻ nhìn xuống cái hố đầy nuối tiếc. Vinh bảo bọn trẻ lấy nước đổ vào cái hố ấy. Nước ❀ (dâng/ tăng) đến đâu, bưởi nổi lên đến đó.
(Theo Vũ Ngọc Khánh)
Chọn từ thích hợp nhất trong các từ đồng nghĩa (in nghiêng) thay cho mỗi bông hoa.
Từ nhỏ, Lương Thế Vinh đã ❀ (lừng danh/ nổi tiếng/ nức tiếng) về óc ❀ (xem xét/ nhìn/ quan sát) và tính toán. Một hôm, cậu đem một quả bưởi ra bãi cỏ làm bóng chơi với các bạn. Đang chơi, bỗng quả bưởi ❀ (lăn/ bay) xuống một cái hố gần đó. Bọn trẻ nhìn xuống cái hố đầy nuối tiếc. Vinh bảo bọn trẻ lấy nước đổ vào cái hố ấy. Nước ❀ (dâng/ tăng) đến đâu, bưởi nổi lên đến đó.
(Theo Vũ Ngọc Khánh)
Tranh minh hoạ: một nhóm trẻ em ngồi và cúi nhìn xuống một cái hố tròn trên bãi cỏ ven đồi.
Gợi ý trả lời
Chọn từ thích hợp nhất thay cho mỗi bông hoa:
a) Từ nhỏ, Lương Thế Vinh đã nổi tiếng về óc quan sát và tính toán.
- Chỗ thứ nhất chọn nổi tiếng: diễn tả việc nhiều người biết đến tài năng của một cậu bé, dùng nhẹ nhàng và phù hợp hơn "lừng danh" hay "nức tiếng" (hai từ này thường trang trọng, nói về danh tiếng lớn, lâu dài).
- Chỗ thứ hai chọn quan sát: chỉ việc xem xét sự vật một cách kĩ lưỡng, có suy nghĩ; hợp với "óc" (óc quan sát) hơn "xem xét" hay "nhìn".
b) Đang chơi, bỗng quả bưởi lăn xuống một cái hố gần đó.
- Chọn lăn: quả bưởi tròn, khi rơi trên mặt đất sẽ lăn tròn xuống hố; từ "bay" không đúng vì quả bưởi không thể bay.
c) Nước dâng đến đâu, bưởi nổi lên đến đó.
- Chọn dâng: chỉ mực nước trong hố cao dần lên; "tăng" thường nói về số lượng, không hợp với mực nước.
Đoạn văn hoàn chỉnh:
Từ nhỏ, Lương Thế Vinh đã nổi tiếng về óc quan sát và tính toán. Một hôm, cậu đem một quả bưởi ra bãi cỏ làm bóng chơi với các bạn. Đang chơi, bỗng quả bưởi lăn xuống một cái hố gần đó. Bọn trẻ nhìn xuống cái hố đầy nuối tiếc. Vinh bảo bọn trẻ lấy nước đổ vào cái hố ấy. Nước dâng đến đâu, bưởi nổi lên đến đó.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.