Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 4 trang 78 SGK Tiếng Việt 5

Luyện tập về câu đơn và câu ghép   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chọn một vế câu ở A và một vế câu ở B, thêm kết từ hoặc cặp từ hô ứng để tạo câu ghép.

| A | B |
| --- | --- |
| Mặt trời lên cao | khung cảnh xung quanh mờ mịt, không còn nhìn rõ mặt người. |
| Sương xuống dày đặc | những bông lan vẫn e ấp giữ nụ chúm chím. |
| Trong vườn, những bông hồng đã nở rộ, toả hương ngào ngạt | chiếc bóng ngắn lại. |

Gợi ý trả lời

Bài tập yêu cầu ghép một vế ở cột A với một vế ở cột B sao cho hợp nghĩa, rồi thêm kết từ (vì… nên…, nhưng, còn…) hoặc cặp từ hô ứng (càng… càng…, … bao nhiêu… bấy nhiêu…) để tạo thành câu ghép.

Dựa vào quan hệ ý nghĩa giữa các vế, ta ghép như sau:

a) *Mặt trời lên cao* (A) → *chiếc bóng ngắn lại* (B).
Hai vế có quan hệ tăng tiến (mặt trời lên càng cao thì bóng càng ngắn), nên dùng cặp từ hô ứng càng… càng…:

> Mặt trời càng lên cao, chiếc bóng càng ngắn lại.

(Có thể dùng cặp … bao nhiêu… bấy nhiêu…: *Mặt trời lên cao bao nhiêu, chiếc bóng ngắn lại bấy nhiêu.*)

b) *Sương xuống dày đặc* (A) → *khung cảnh xung quanh mờ mịt, không còn nhìn rõ mặt người* (B).
Hai vế có quan hệ nguyên nhân – kết quả, nên dùng cặp kết từ vì… nên…:

> Vì sương xuống dày đặc nên khung cảnh xung quanh mờ mịt, không còn nhìn rõ mặt người.

(Có thể dùng cặp hô ứng càng… càng…: *Sương càng xuống dày đặc, khung cảnh xung quanh càng mờ mịt, không còn nhìn rõ mặt người.*)

c) *Trong vườn, những bông hồng đã nở rộ, toả hương ngào ngạt* (A) → *những bông lan vẫn e ấp giữ nụ chúm chím* (B).
Hai vế có quan hệ tương phản (hồng đã nở – lan còn giữ nụ), nên dùng kết từ nhưng (hoặc còn, trong khi):

> Trong vườn, những bông hồng đã nở rộ, toả hương ngào ngạt nhưng những bông lan vẫn e ấp giữ nụ chúm chím.

(Có thể dùng còn: *… toả hương ngào ngạt, còn những bông lan vẫn e ấp giữ nụ chúm chím.*)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.