Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Câu 1 trang 54 SGK Tiếng Việt 5

Luyện từ và câu: Liên kết câu bằng từ ngữ nối   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Trên con đường từ nhà đến trường, tôi phải đi qua Hồ Gươm. Lúc có bạn thì chuyện trò tíu tít, có khi đuổi nhau suốt dọc đường. Nhưng khi đi một mình, tôi thích ôm cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây, vừa đi vừa lẩm nhẩm ôn bài. Vì thế, tôi thường là đứa phát hiện ra bông hoa đầu tiên nở trên cây gạo trước đền Ngọc Sơn. Rồi bông nọ gọi bông kia, bông nọ ganh bông kia, chỉ vài hôm sau, cây gạo đã như một cây đuốc lớn cháy rừng rực giữa trời.
(Theo Vân Long)

Đọc đoạn văn dưới đây và thực hiện yêu cầu.

a) Nhận xét về vị trí của các từ ngữ in đậm trong câu.

b) Nêu tác dụng của những từ ngữ đó trong đoạn văn.
Chọn từ ngữ (cuối cùng, tiếp theo, sau đó, đầu tiên) thay cho bông hoa để tạo sự liên kết giữa các câu trong đoạn văn.

Gợi ý trả lời

Ngữ liệu: Trong đoạn văn, các từ ngữ in đậm là những từ ngữ nối: Nhưng, Vì thế, Rồi.

a) Nhận xét về vị trí của các từ ngữ in đậm

- Các từ ngữ *Nhưng, Vì thế, Rồi* đều đứng ở đầu câu.
- Chúng nằm trước nòng cốt câu (chủ ngữ – vị ngữ), đứng ngay sau dấu chấm của câu đi trước để mở đầu cho câu đứng sau.

b) Tác dụng của những từ ngữ đó trong đoạn văn

Những từ ngữ in đậm có tác dụng nối các câu với nhau, tạo sự liên kết giữa các câu trong đoạn văn; đồng thời thể hiện mối quan hệ về ý giữa các câu:

- Nhưng: nối câu đứng sau với câu đứng trước, thể hiện quan hệ tương phản (lúc có bạn thì tíu tít >< khi đi một mình lại thích ôn bài).
- Vì thế: nối ý, thể hiện quan hệ nguyên nhân – kết quả (vì vừa đi vừa ôn bài nên “tôi” thường là người phát hiện ra bông hoa gạo đầu tiên).
- Rồi: nối câu, thể hiện quan hệ nối tiếp về thời gian, sự việc (sau khi bông hoa đầu tiên nở thì các bông khác nở theo).

Nhờ các từ ngữ nối này, các câu trong đoạn văn gắn bó chặt chẽ, mạch văn liền mạch, rõ ý.

*(Lưu ý: các từ như “cuối cùng, tiếp theo, sau đó, đầu tiên” cũng là những từ ngữ nối thường đặt ở đầu câu, dùng để chỉ trình tự nối tiếp của các sự việc, có tác dụng liên kết câu tương tự.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.