Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập một

Giải Bài 1 trang 83 SGK Tiếng Việt 5

Ôn tập và đánh giá giữa học kì I (Tiết 5)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: TÔI SỐNG ĐỘC LẬP TỪ THUỞ BÉ
(Trích)

Tôi sống độc lập từ thuở bé. Ấy là tục lệ lâu đời trong họ dế nhà tôi.

Vả lại, mẹ thường bảo chúng tôi rằng: “Phải như thế, để các con biết kiếm ăn một mình cho quen đi, không nên ỷ lại.”. Bởi thế, lứa sinh nào cũng vậy, đẻ xong là mẹ tôi nghĩ ngay đến việc thu xếp cho con cái ra ở riêng.

Lứa sinh ấy, chúng tôi có cả thảy ba anh em. Ba anh em chúng tôi chỉ ở với mẹ hai hôm. Tới hôm thứ ba, mẹ đi trước, ba đứa tôi tấp tểnh, khấp khởi, nửa lo nửa vui theo sau. Mẹ dẫn chúng tôi đi và mẹ đem đặt

Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi.
a. Ba anh em dế được mẹ giảng giải thế nào về tục lệ lâu đời của họ nhà dế?

b. Chú dế út có cảm nghĩ thế nào trước việc mẹ cho ra ở riêng?
– Lúc theo mẹ đi trên đường
– Lúc được mẹ dắt vào chỗ ở riêng

c. Vì sao chú dế út thầm cảm ơn mẹ?

d. Em có nhận xét gì về tính cách của chú dế út qua đoạn kết của câu chuyện?

Gợi ý trả lời

a. Mẹ giảng giải cho ba anh em dế rằng: sống độc lập, ra ở riêng từ thuở bé là tục lệ lâu đời trong họ nhà dế. Mẹ dặn: *“Phải như thế, để các con biết kiếm ăn một mình cho quen đi, không nên ỷ lại.”* Vì vậy cứ đẻ con xong là mẹ lo thu xếp cho các con ra ở riêng, để mỗi đứa tự biết lo cho cuộc sống của mình.

b. Cảm nghĩ của chú dế út trước việc mẹ cho ra ở riêng:
- Lúc theo mẹ đi trên đường: chú *tấp tểnh, khấp khởi, nửa lo nửa vui* — vừa hồi hộp, lo lắng vì sắp phải sống một mình, vừa háo hức, mừng vui vì được bắt đầu cuộc sống tự lập.
- Lúc được mẹ dắt vào chỗ ở riêng: chú cảm thấy sung sướng, hài lòng và yên tâm, vì mẹ đã dành cho chú một chỗ ở tươm tất, ấm áp và chu đáo nhất.

c. Chú dế út thầm cảm ơn mẹ vì mẹ đã lo lắng, thu xếp chu đáo cho chú: dành cho chú — đứa con út — chỗ ở riêng đẹp và an toàn nhất. Hơn thế, chú biết ơn vì mẹ đã dạy cho các con biết sống độc lập, tự lập, tự kiếm ăn và không ỷ lại, giúp chú trưởng thành và tự tin bước vào cuộc sống.

d. Nhận xét về tính cách chú dế út qua đoạn kết: chú dế út là một chú dế tự lập, bản lĩnh, ham thích cuộc sống tự do, độc lập; đồng thời rất hồn nhiên, yêu đời, giàu tình cảm và biết ơn, luôn trân trọng công lao, tình thương của mẹ. Đó là một tính cách đáng yêu, đáng quý, đáng để học tập.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.