Giải Bài 1 trang 67 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
Lập dàn ý.
Dựa vào kết quả quan sát trong hoạt động Viết ở Bài 12, lập dàn ý cho đề bài đã chọn.
Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
Đề 1: Tả một cảnh ao hồ, sông suối ở quê hương em hoặc ở nơi gia đình em sinh sống.
Đề 2: Tả một cảnh biển đảo em đã được thấy tận mắt hoặc xem trên phim ảnh.
G:
Mở bài: Nêu những ý giới thiệu bao quát về phong cảnh theo cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp.
Thân bài: Liệt kê nội dung miêu tả theo một trong các trình tự:
– Theo không gian: Tả lần lượt từng phần hoặc từng vẻ đẹp của phong cảnh theo trình tự từ gần tới xa, từ thấp lên cao, từ trái sang phải,…
– Theo thời gian: Tả sự biến đổi hoặc đặc điểm của phong cảnh trong những thời gian khác nhau (các buổi trong ngày, các mùa trong năm,…).
– Theo không gian kết hợp với thời gian: Tả sự đổi thay của từng sự vật, hiện tượng,… trong những thời điểm khác nhau.
Lưu ý:
– Đặc điểm của phong cảnh cần được cảm nhận bằng nhiều giác quan.
– Tập trung miêu tả những sự vật, hiện tượng,… nổi bật.
Kết bài: Nêu suy nghĩ, nhận xét hoặc tình cảm, cảm xúc đối với phong cảnh được miêu tả theo cách kết bài mở rộng hoặc không mở rộng.
Gợi ý trả lời
Đề đã chọn: Đề 1 – Tả một cảnh ao hồ, sông suối ở quê hương em (ở đây chọn tả dòng sông quê).
a) Mở bài (mở bài gián tiếp)
- Giới thiệu bao quát về dòng sông quê: dẫn dắt từ một câu hát, câu thơ hoặc một kỉ niệm gắn với con sông (ví dụ: nhắc đến câu hát về dòng sông quê hương, rồi giới thiệu con sông chảy qua làng em).
- Nêu tên và vị trí con sông: con sông uốn quanh làng, gắn bó với tuổi thơ em.
b) Thân bài (tả theo trình tự thời gian kết hợp với không gian)
*Ý 1 – Tả bao quát con sông:*
- Dòng sông dài, uốn lượn như một dải lụa mềm vắt qua cánh đồng.
- Mặt sông rộng, nước trong xanh, hai bên bờ là hàng tre, bãi ngô, bãi dâu xanh mướt.
*Ý 2 – Tả con sông vào buổi sáng (cảm nhận bằng nhiều giác quan):*
- *Thị giác:* mặt trời lên, mặt sông lấp lánh ánh vàng; sương sớm còn giăng nhẹ trên mặt nước.
- *Thính giác:* tiếng mái chèo khua nước, tiếng người gọi nhau đi chợ sớm, tiếng chim hót trên hàng tre.
- *Xúc giác:* làn gió từ sông thổi vào mát rượi.
*Ý 3 – Tả con sông vào buổi trưa và buổi chiều:*
- Buổi trưa: nắng chiếu rực rỡ, mặt sông sáng chói; đàn trâu lội tắm, lũ trẻ nô đùa, bơi lội.
- Buổi chiều: mặt trời lặn, mặt sông nhuộm màu đỏ ối; thuyền bè về bến, khói bếp bay lên từ những ngôi nhà ven sông.
*Lưu ý khi tả:* tập trung miêu tả những hình ảnh nổi bật (mặt nước, hàng tre, con thuyền, cảnh sinh hoạt bên sông) và cảm nhận bằng nhiều giác quan (nhìn, nghe, ngửi, chạm).
c) Kết bài (kết bài mở rộng)
- Nêu tình cảm, cảm xúc của em với dòng sông: yêu quý, gắn bó, xem sông như người bạn thân của tuổi thơ.
- Mở rộng: mong dòng sông mãi trong xanh, hứa sẽ cùng mọi người giữ gìn, bảo vệ dòng sông quê hương.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.