Giải Câu hỏi 1 trang 36 SGK Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

Khổ thơ thứ nhất:

> Mặt trời xuống biển như hòn lửa
> Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
> Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
> Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

a) Khung cảnh thiên nhiên khi đoàn thuyền ra khơi:

Đoàn thuyền đánh cá ra khơi vào lúc hoàng hôn, khi ngày đã tàn và màn đêm buông xuống trên biển:
- Mặt trời: đang lặn xuống biển, đỏ rực như một hòn lửa khổng lồ.
- Sóng: gợn lên như những chiếc then cài cửa.
- Đêm: buông xuống, khép lại một ngày ("đêm sập cửa").

Đó là khung cảnh biển cả lúc chiều tối vừa rộng lớn, kì vĩ, vừa gần gũi, ấm áp như một ngôi nhà đang đóng cửa nghỉ ngơi.

b) Nét đặc biệt trong cách miêu tả của nhà thơ:

- Dùng hình ảnh so sánh: "Mặt trời xuống biển *như hòn lửa*" — khiến mặt trời lúc hoàng hôn hiện lên thật rực rỡ, sinh động.
- Dùng biện pháp nhân hóa: "Sóng *đã cài then*, đêm *sập cửa*" — nhà thơ hình dung cả vũ trụ, biển cả như một ngôi nhà lớn: màn đêm là cánh cửa, những con sóng là chiếc then cài. Khi ngôi nhà vũ trụ đóng cửa đi ngủ thì con người lại bắt đầu ra khơi lao động.

→ Cách miêu tả này làm cho thiên nhiên trở nên gần gũi, kì vĩ và tràn đầy sức sống, đồng thời làm nổi bật khí thế hăng hái, vui tươi của đoàn thuyền và những người dân chài khi ra khơi.