Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 1 trang 34 SGK Tiếng Việt 5

Đọc mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: G:

Trong đêm khuya vắng vẻ,
Chú đi tuần đêm nay,
Nép mình dưới bóng hàng cây,
Gió đông lạnh buốt đôi tay chú rồi!
Rét thì mặc rét, cháu ơi!
Chú đi giữ mãi ấm nơi cháu nằm.
(Trần Ngọc, Chú đi tuần)

Kẽo cà kẽo kẹt
Xưa mẹ ru em
Cũng tiếng võng này
Cánh cò trắng muốt
Bay – bay – bay – bay…
(Trần Đăng Khoa, Tiếng võng kêu)

Đọc bài thơ thể hiện vẻ đẹp cuộc sống.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 34 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Có hai tranh minh hoạ kèm hai đoạn thơ gợi ý (G:): tranh 1 vẽ ba chú bộ đội đi tuần trong đêm khuya giữa hàng cây; tranh 2 vẽ người mẹ ngồi quạt ru em bé nằm võng.

Gợi ý trả lời

Đề bài yêu cầu: Đọc một bài thơ thể hiện vẻ đẹp cuộc sống. Sách gợi ý (G:) hai ngữ liệu để em tham khảo và chọn đọc: đoạn trích *Chú đi tuần* (Trần Ngọc) và đoạn trích *Tiếng võng kêu* (Trần Đăng Khoa). Đây là bài đọc mở rộng, em thực hiện theo các bước sau:

a) Chọn bài thơ để đọc

Em chọn một bài thơ (trong hai bài gợi ý, hoặc một bài em tự tìm) nói về vẻ đẹp của cuộc sống. Ở đây em chọn đoạn trích bài thơ *Chú đi tuần* của nhà thơ Trần Ngọc.

- Lí do chọn: hình ảnh chú đi tuần trong đêm khuya rất gần gũi và xúc động.

b) Đọc bài thơ

Em đọc diễn cảm cả đoạn thơ, chú ý:

- Đọc đúng, trôi chảy, ngắt nhịp hợp lí theo các câu thơ (câu ngắn và câu lục bát 6 – 8 tiếng).
- Giọng đọc nhẹ nhàng, thể hiện tình cảm yêu thương, trân trọng mà chú dành cho các cháu nhỏ.
- Nhấn giọng ở những từ ngữ gợi cảm: *lạnh buốt, rét thì mặc rét, giữ mãi ấm nơi cháu nằm*.

c) Nêu vẻ đẹp cuộc sống mà bài thơ thể hiện

- Bài thơ vẽ nên hình ảnh chú đi tuần, canh gác trong đêm khuya vắng vẻ, trời gió đông lạnh buốt, nhưng chú vẫn âm thầm làm nhiệm vụ để bảo vệ giấc ngủ bình yên cho các cháu nhỏ.
- Câu thơ “Rét thì mặc rét, cháu ơi! / Chú đi giữ mãi ấm nơi cháu nằm” thể hiện tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng: chú quên cái lạnh, cái vất vả của bản thân để đem lại sự ấm áp, an toàn cho người khác.
- Vẻ đẹp của cuộc sống ở đây chính là tình người ấm áp, tấm lòng vì mọi người, là sự bình yên mà chúng ta được hưởng nhờ công sức của những người lặng lẽ cống hiến.

d) Chia sẻ cảm nghĩ với bạn

- Em nói lại cho bạn nghe tên bài thơ, tên tác giả và điều em thích nhất ở bài thơ.
- Ví dụ: *Em rất xúc động trước hình ảnh chú chịu rét để canh giữ giấc ngủ cho các cháu. Bài thơ giúp em thấy cuộc sống thật đẹp vì có những con người biết yêu thương và hi sinh cho nhau.*

(Lưu ý: Nếu em chọn bài *Tiếng võng kêu* của Trần Đăng Khoa thì vẻ đẹp cuộc sống hiện ra ở tình mẹ dịu dàng qua tiếng võng kẽo kẹt, lời ru và hình ảnh cánh cò trắng muốt – vẻ đẹp bình dị, thân thương của làng quê và tình mẫu tử.)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.