Giải Câu 4 trang 15 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
Em hiểu thế nào về hai dòng thơ “Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi/ Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng”?
(văn bản: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - Nguyễn Khoa Điềm)
Gợi ý trả lời
a) Nghĩa của hai hình ảnh "mặt trời":
- "Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi" là mặt trời thật của thiên nhiên. Mặt trời ấy mọc trên đồi, tỏa nắng, sưởi ấm và giúp cây bắp (cây ngô) lớn lên, đơm hoa kết hạt. Đây là nguồn sống của cây cối.
- "Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng" là hình ảnh ẩn dụ: em bé chính là "mặt trời" của mẹ. Nhà thơ ví em bé với mặt trời để nói rằng đứa con là nguồn sống, nguồn ánh sáng, niềm tin và hạnh phúc của người mẹ.
b) Ý nghĩa của hai dòng thơ:
- Hai dòng thơ được đặt song song, đối nhau: mặt trời của bắp ở trên đồi — mặt trời của mẹ ở ngay trên lưng mẹ. Cách so sánh ấy làm nổi bật: nếu mặt trời trên đồi nuôi cây bắp lớn thì đứa con nhỏ chính là "mặt trời" sưởi ấm lòng mẹ, tiếp thêm sức mạnh để mẹ vượt qua mọi vất vả.
- Qua đó, hai dòng thơ thể hiện tình yêu thương con tha thiết, sâu nặng của người mẹ Tà-ôi: đứa con là tất cả, là lẽ sống, là ánh sáng và hi vọng của đời mẹ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.