Giải Bài 1 trang 60 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
So sánh các cách mở bài và kết bài dưới đây. Em thích cách viết nào hơn? Vì sao?
Mô tả hình bằng lời
Sơ đồ tư duy gồm hai nhánh:
- Mở bài:
+ Mở bài trực tiếp: "Đà Lạt là thành phố ngàn hoa, nổi tiếng với hồ trong xanh và thông mơ màng."
+ Mở bài gián tiếp: "Từ Bắc vào Nam, từ đất liền tới biển đảo, nơi đâu trên đất nước ta cũng có những cảnh đẹp thu hút khách du lịch, trong số đó phải kể đến Đà Lạt. Đó là thành phố của ngàn hoa, thành phố của ngàn thông với rất nhiều hồ nước thơ mộng."
- Kết bài:
+ Kết bài không mở rộng: "Thật không ngoa khi ca ngợi Đà Lạt là chốn “bồng lai tiên cảnh”."
+ Kết bài mở rộng: "Thật không ngoa khi ca ngợi Đà Lạt là chốn “bồng lai tiên cảnh”. Bạn có muốn đến thăm Đà Lạt trong một ngày mờ sương không?"
Gợi ý trả lời
a) So sánh hai cách mở bài
- *Mở bài trực tiếp:* "Đà Lạt là thành phố ngàn hoa, nổi tiếng với hồ trong xanh và thông mơ màng." → Giới thiệu ngay đối tượng được tả (thành phố Đà Lạt). Cách viết này ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, giúp người đọc biết ngay bài văn tả cảnh gì.
- *Mở bài gián tiếp:* "Từ Bắc vào Nam… trong số đó phải kể đến Đà Lạt. Đó là thành phố của ngàn hoa, thành phố của ngàn thông với rất nhiều hồ nước thơ mộng." → Trước khi giới thiệu Đà Lạt, người viết nói đến những cảnh đẹp chung của đất nước rồi mới dẫn vào. Cách viết này dài hơn, dẫn dắt từ xa đến gần, tạo sự hấp dẫn, gợi cảm xúc và cho thấy Đà Lạt là một trong những cảnh đẹp tiêu biểu.
→ Giống nhau: cả hai đều giới thiệu được cảnh sẽ tả là thành phố Đà Lạt. Khác nhau: một bên giới thiệu trực tiếp, một bên giới thiệu gián tiếp (có dẫn dắt).
b) So sánh hai cách kết bài
- *Kết bài không mở rộng:* "Thật không ngoa khi ca ngợi Đà Lạt là chốn “bồng lai tiên cảnh”." → Chỉ nêu cảm nghĩ, lời khẳng định về cảnh vừa tả rồi dừng lại. Cách viết này ngắn gọn, khép lại bài văn.
- *Kết bài mở rộng:* "Thật không ngoa khi ca ngợi Đà Lạt là chốn “bồng lai tiên cảnh”. Bạn có muốn đến thăm Đà Lạt trong một ngày mờ sương không?" → Ngoài lời khẳng định, người viết còn mở rộng thêm bằng một câu hỏi, lời mời gọi, khơi gợi tình cảm và liên tưởng ở người đọc.
→ Giống nhau: cả hai đều nêu được cảm nghĩ, ca ngợi vẻ đẹp của Đà Lạt. Khác nhau: kết bài mở rộng có thêm phần liên tưởng, mời gọi; kết bài không mở rộng thì dừng ngay sau lời khẳng định.
c) Em thích cách viết nào hơn? Vì sao?
Em thích mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng hơn. Vì:
- Mở bài gián tiếp có lời dẫn dắt tự nhiên, gây được sự chú ý và làm nổi bật vẻ đẹp của Đà Lạt giữa bao cảnh đẹp của đất nước.
- Kết bài mở rộng không chỉ khẳng định vẻ đẹp của Đà Lạt mà còn gợi cảm xúc, mời gọi người đọc, khiến bài văn thêm sinh động và để lại ấn tượng sâu sắc.
*(Lưu ý: Đây là câu hỏi nêu ý kiến, em có thể chọn cách viết trực tiếp/không mở rộng nếu thích sự ngắn gọn, rõ ràng — miễn là nêu được lí do hợp lí.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.