Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 Tập hai

Giải Bài 2 trang 151 SGK Tiếng Việt 5

Luyện tập về câu đơn và câu ghép   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu dưới đây và cho biết câu nào là câu đơn, câu nào là câu ghép.
a. Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt nên nó thường theo gió bay đi rất xa.
(Thu Hà)
b. Bác rùa đá đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh.
(Vân Long)
c. Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng và tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng.
(Nguyễn Trọng Tạo)
d. Những buổi trưa hè, tôi nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay.
(Lê Văn Trường)

Gợi ý trả lời

a. Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt / nên / nó thường theo gió bay đi rất xa.

- Vế 1: Hoa cà phê (CN) // có mùi thơm đậm và ngọt (VN)
- Kết từ nối: nên
- Vế 2: nó (CN) // thường theo gió bay đi rất xa (VN)

Câu có hai cụm chủ ngữ – vị ngữ (hai vế câu) nối với nhau bằng kết từ *nên* → câu ghép.

b. Bác rùa đá / đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh.

- Bác rùa đá (CN)
- đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh (VN)

Câu chỉ có một chủ ngữ (Bác rùa đá), vị ngữ gồm nhiều hành động nối tiếp nhưng vẫn thuộc về một chủ ngữ → câu đơn.

c. Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng / và / tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng.

- Vế 1: Tôi (CN) // có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng (VN)
- Kết từ nối: và
- Vế 2: tôi (CN) // có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng (VN)

Câu có hai vế câu (hai cụm chủ ngữ – vị ngữ) nối với nhau bằng kết từ *và* → câu ghép.

d. Những buổi trưa hè, / tôi / nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay.

- Những buổi trưa hè (trạng ngữ chỉ thời gian)
- tôi (CN)
- nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay (VN)

Câu chỉ có một chủ ngữ (tôi) với vị ngữ gồm nhiều hành động → câu đơn.

Kết luận: câu đơn là b và d; câu ghép là a và c.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.