Giải Bài 2 trang 11 SGK Tiếng Việt 4
Đề bài
NGỮ LIỆU: Đoạn 1
Bà vừa vớt bánh chưng vừa nướng chả trên đống than đỏ rực. Mẹ bận gói giò tai – món khoái khẩu của bố. Chị hái những nắm mùi già đun một nồi nước tắm tất niên thật to. Sóc quanh quẩn dọn dẹp, thỉnh thoảng lại chạy ra đảo giúp mẹ mẻ mứt gừng, mứt bí. Bố từ đơn vị về mang theo một cành đào. Cành đào nhỏ thôi nhưng chứa đựng cả mùa xuân của núi rừng Tây Bắc.
(Theo Vũ Thị Huyền Trang)
Đoạn 2
Bồ các xây tổ trên cây sung cao chót vót. Tổ bồ các xây ở đầu cành, trông trống trải. Chim ổ dộc xây tổ trên cành vông, tổ như treo lơ lửng trên cành. Đôi chim cu chọn chỗ xây tổ trên cây thị – nơi có nhiều mầm non vừa nhú. Lúc đầu, quanh tổ trông trống trải nhưng đến khi ấp trứng, những mầm non đã bật dậy tốt tươi, che chung quanh kín đáo.
(Theo Võ Quảng)
Chọn câu chủ đề cho từng đoạn văn và xác định vị trí đặt câu chủ đề cho mỗi đoạn.
a. Mùa xuân đến, chim bắt đầu xây tổ.
b. Cứ thế, cả nhà mỗi người một việc, hối hả mang Tết về trong khoảnh khắc chiều Ba mươi.
Gợi ý trả lời
Câu chủ đề là câu nêu ý chính (ý bao trùm) của cả đoạn văn; các câu còn lại làm nhiệm vụ nêu chi tiết, làm rõ cho câu chủ đề. Câu chủ đề có thể đứng ở đầu đoạn (nêu ý trước rồi mới triển khai) hoặc ở cuối đoạn (kể các chi tiết trước rồi khái quát lại).
Đoạn 1: Đoạn văn lần lượt kể việc làm của từng người: bà vớt bánh chưng, nướng chả; mẹ gói giò tai; chị đun nước mùi tắm tất niên; Sóc dọn dẹp, đảo mứt; bố mang cành đào về. Tất cả những việc ấy đều nói lên: mỗi người trong nhà làm một việc để chuẩn bị đón Tết. Câu nêu được ý chung đó là câu b. "Cứ thế, cả nhà mỗi người một việc, hối hả mang Tết về trong khoảnh khắc chiều Ba mươi."
→ Vì đoạn văn kể các chi tiết trước rồi mới khái quát lại (có từ "Cứ thế"), nên câu chủ đề đặt ở cuối đoạn.
Đoạn 2: Đoạn văn kể các loài chim làm tổ khi mùa xuân đến: bồ các xây tổ trên cây sung, chim ổ dộc xây tổ trên cành vông, đôi chim cu xây tổ trên cây thị. Câu nêu ý chung cho tất cả các chi tiết này là câu a. "Mùa xuân đến, chim bắt đầu xây tổ."
→ Vì câu này nêu ý khái quát trước, các câu sau mới kể chi tiết từng loài chim, nên câu chủ đề đặt ở đầu đoạn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.