Giải Bài 1 trang 70 SGK Tiếng Việt 4
Đề bài
Chọn đọc một bài đã học trong chủ điểm Sống để yêu thương và trả lời câu hỏi.
a) Hải Thượng Lãn Ông: Việc làm nào của Hải Thượng Lãn Ông đúng với câu: Thầy thuốc như mẹ hiền?
b) Vệt phấn trên mặt bàn: Vì sao vệt phấn trên mặt bàn được xoá đi?
c) Ông Bụt đã đến: Việc làm của nhân vật nào trong câu chuyện giống như ông Bụt trong thế giới cổ tích?
d) Con muốn làm một cái cây: Chi tiết nào trong câu chuyện giúp em hiểu hơn câu tục ngữ: Ăn quả nhớ người trồng cây?
e) Tờ báo tường của tôi: Nếu được gặp người bạn nhỏ gan dạ và tốt bụng trong câu chuyện, em sẽ nói gì với bạn?
(văn bản: Hải Thượng Lãn Ông; Vệt phấn trên mặt bàn; Ông Bụt đã đến; Con muốn làm một cái cây; Tờ báo tường của tôi)
Gợi ý trả lời
Ôn tập giữa học kì II – Tiết 1–2, Bài 1 (trang 71)
*Đề yêu cầu chọn đọc lại một bài trong chủ điểm Sống để yêu thương rồi trả lời câu hỏi. Dưới đây là phần trả lời cho cả năm bài để em tham khảo.*
a) Hải Thượng Lãn Ông
Việc làm đúng với câu *"Thầy thuốc như mẹ hiền"*: Hải Thượng Lãn Ông hết lòng chữa bệnh cho người nghèo mà không màng danh lợi. Ông chữa khỏi bệnh cho con nhà thuyền chài bị bệnh đậu nặng, người đầy mụn mủ, mùi hôi tanh, nhiều người ngại không dám đến gần, nhưng ông vẫn tận tình chăm sóc suốt cả tháng trời. Khỏi bệnh rồi, ông còn không lấy tiền mà cho thêm gạo, củi. Tấm lòng thương người, chăm sóc bệnh nhân chu đáo như mẹ hiền chăm con chính là điều khiến ông xứng với câu nói ấy.
b) Vệt phấn trên mặt bàn
Vệt phấn trên mặt bàn (vạch ranh giới chia đôi bàn) được xoá đi vì bạn Minh đã hiểu ra sự thật: Thi Ca viết hay chạm tay sang phần bàn của Minh không phải vì cố ý trêu chọc, mà vì tay phải của bạn bị tật, phải dùng tay trái nên cử động khó khăn. Khi hiểu và cảm thông cho bạn, Minh thấy ân hận, không còn khó chịu nữa nên đã tự tay xoá vệt phấn ranh giới ấy đi để hai bạn thân thiết, cùng giúp đỡ nhau.
c) Ông Bụt đã đến
Nhân vật có việc làm giống ông Bụt trong truyện cổ tích là ông nhạc sĩ – người hàng xóm. Khi biết cô bé lỡ làm hỏng (chết) cây hoa lan quý của bố và đang lo sợ, ông đã âm thầm mua một chậu lan mới giống hệt đặt vào chỗ cũ để cô bé không bị bố trách mắng. Việc tốt được làm lặng lẽ, bất ngờ, mang lại niềm vui cho người khác giống hệt phép màu của ông Bụt.
d) Con muốn làm một cái cây
Chi tiết giúp em hiểu câu *"Ăn quả nhớ kẻ trồng cây"*: Người ông đã trồng một cây ổi và chăm cho cây để dành những mùa ổi ngọt cho cháu. Khi ông mất và cả nhà chuyển đến nơi ở mới, cậu bé Bum vẫn luôn nhớ ông, nhớ cây ổi gắn với tình thương của ông, nên ước muốn "làm một cái cây" ổi như thế. Được hưởng trái ngọt thì nhớ ơn người đã vun trồng – đó chính là ý nghĩa của câu tục ngữ.
e) Tờ báo tường của tôi
Nếu được gặp người bạn nhỏ gan dạ và tốt bụng trong câu chuyện, em sẽ nói: *"Mình rất khâm phục bạn! Giữa đêm tối, một mình băng qua quãng đường rừng vắng vẻ, đáng sợ để đi tìm người lớn đến cứu giúp – bạn thật dũng cảm và giàu lòng nhân ái. Bạn chính là tấm gương để mình học tập về sự gan dạ và biết quan tâm, giúp đỡ người khác."*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.