Sách giáo khoa Tiếng Việt 4 Tập hai

Giải Bài 1 trang 46 SGK Tiếng Việt 4

Nói và nghe: Những tấm gương sáng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chuẩn bị.
a. Tìm câu chuyện kể về những tấm gương quên mình để cứu giúp mọi người trong thiên tai, hoả hoạn, dịch bệnh,... (ví dụ: những chiến sĩ dầm mình trong mưa bão để cứu dân, những người lính cứu hoả quả cảm xả thân cứu người, những bác sĩ nêu cao tấm gương y đức trên tuyến đầu chống dịch bệnh,...) hoặc về những người anh hùng đã chiến đấu chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc,... (ví dụ: Hai Bà Trưng, Lý Nam Đế, Ngô Quyền,...).
Xác định nội dung trình bày.

- Em muốn nói về ai? Người đó đã làm gì? Mục đích của việc làm đó là gì? Em có cảm xúc, suy nghĩ như thế nào về người đó?

- Nói rõ lí do vì sao em có cảm xúc, suy nghĩ như vậy.

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu,… về nhân vật, sự việc trong câu chuyện.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 46 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Ba tranh minh hoạ xếp cạnh nhau. Tranh 1: cảnh mưa bão, các chiến sĩ mặc áo phao trên một chiếc thuyền/xuồng máy màu đỏ đang đưa người dân (có cả em bé) rời khỏi căn nhà tranh ngập nước đến nơi an toàn. Tranh 2: hai nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ kín màu xanh, đeo kính chắn giọt bắn, đang chăm sóc một bệnh nhân nằm trên giường bệnh bên cạnh máy theo dõi sức khoẻ trong phòng điều trị. Tranh 3: cảnh chiến trận xưa, hai nữ tướng cưỡi voi, tay cầm vũ khí, cùng đoàn quân cầm cờ xông lên đánh giặc (gợi hình ảnh Hai Bà Trưng).

Gợi ý trả lời

Chuẩn bị bài nói về một tấm gương sáng

a. Xác định nội dung trình bày

*Lựa chọn câu chuyện:* Em chọn kể về Hai Bà Trưng — hai nữ anh hùng đã lãnh đạo nhân dân đứng lên chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc (ứng với tranh 3). Dưới đây là cách em trả lời từng câu hỏi gợi ý để xác định nội dung nói:

- Em muốn nói về ai?
Em muốn nói về Hai Bà Trưng là Trưng Trắc và Trưng Nhị, hai chị em sống ở huyện Mê Linh vào thời nước ta bị nhà Hán đô hộ.

- Người đó đã làm gì?
Chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Hán áp bức, bóc lột tàn ác và chồng của bà Trưng Trắc bị giặc giết hại, năm 40 (sau Công nguyên) Hai Bà Trưng đã phất cờ khởi nghĩa ở cửa sông Hát. Hai Bà cưỡi voi, dẫn đầu đoàn quân xông lên đánh đuổi quân xâm lược, thu lại được nhiều thành trì và giành lại nền độc lập cho đất nước. Sau đó, Trưng Trắc được tôn lên làm vua (Trưng Vương).

- Mục đích của việc làm đó là gì?
Mục đích của Hai Bà Trưng là đền nợ nước, trả thù nhà: đánh đuổi giặc ngoại xâm, giải phóng nhân dân khỏi ách áp bức và giành lại tự do, độc lập cho Tổ quốc.

- Em có cảm xúc, suy nghĩ như thế nào về người đó?
Em vô cùng khâm phục và tự hào về Hai Bà Trưng. Em thấy Hai Bà thật dũng cảm, kiên cường và giàu lòng yêu nước.

*Nêu rõ lí do vì sao em có cảm xúc, suy nghĩ như vậy:*

Em khâm phục Hai Bà Trưng vì tuy là phụ nữ nhưng Hai Bà không hề sợ hãi trước quân giặc hung bạo, dám đứng lên lãnh đạo cả một đoàn quân đánh giặc. Em tự hào vì Hai Bà là những người phụ nữ Việt Nam đầu tiên đã anh dũng cầm quân đánh đuổi ngoại xâm, nêu cao truyền thống yêu nước, bất khuất của dân tộc ta. Tấm gương của Hai Bà nhắc nhở em phải biết ơn các anh hùng đã hi sinh vì đất nước và phải cố gắng học tập để sau này góp sức xây dựng, bảo vệ quê hương.

*Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu:*

Để bài nói thêm sinh động, em sưu tầm:
- Tranh vẽ Hai Bà Trưng cưỡi voi ra trận (như tranh 3 trong bài).
- Ảnh chụp Đền thờ Hai Bà Trưng ở Mê Linh (Hà Nội).
- Một vài câu thơ, câu chuyện kể về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng trong sách Lịch sử, sách truyện đọc hoặc trên báo Thiếu niên.

*Gợi ý thêm:* Ngoài Hai Bà Trưng, em cũng có thể chọn kể về những chiến sĩ dầm mình trong mưa bão cứu dân (tranh 1) hoặc những bác sĩ, y tá trên tuyến đầu chống dịch bệnh (tranh 2); với mỗi nhân vật, em trả lời lần lượt các câu hỏi gợi ý ở trên rồi sưu tầm tranh ảnh, tư liệu phù hợp để chuẩn bị cho bài nói của mình.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.