Giải Bài 2 trang 73 SGK Tiếng Việt 3
Đề bài
Tìm các từ có nghĩa giống nhau hoặc có nghĩa trái ngược nhau trong đoạn thơ dưới đây:
Sáng đầu thu trong xanh
Em mặc quần áo mới
Đi đón ngày khai trường
Vui như là đi hội.
Gặp bạn, cười hớn hở
Đưa tay bắt mặt mừng
Đứa ôm vai bá cổ
Cặp sách đùa trên lưng…
Từng nhóm đứng đo nhau
Thấy bạn nào cũng lớn
Năm xưa bé tí teo,
Giờ lớp ba, lớp bốn.
(Nguyễn Bùi Vợi)
Gợi ý trả lời
Bài yêu cầu tìm trong đoạn thơ những cặp từ có nghĩa giống nhau (từ đồng nghĩa) và những cặp từ có nghĩa trái ngược nhau (từ trái nghĩa).
a) Các từ có nghĩa giống nhau:
- vui (trong câu "Vui như là đi hội") – hớn hở (trong câu "Gặp bạn, cười hớn hở") – mừng (trong câu "Đưa tay bắt mặt mừng").
Ba từ này đều chỉ niềm vui sướng, phấn khởi của các bạn nhỏ trong ngày khai trường nên có nghĩa giống nhau.
b) Các từ có nghĩa trái ngược nhau:
- lớn (trong câu "Thấy bạn nào cũng lớn") trái nghĩa với bé (trong câu "Năm xưa bé tí teo").
- xưa (trong "Năm xưa") trái nghĩa với giờ (trong "Giờ lớp ba, lớp bốn").
Cặp "lớn – bé" nói về vóc dáng, cặp "xưa – giờ" nói về thời gian; mỗi cặp gồm hai từ mang nghĩa ngược nhau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.