Giải Câu hỏi 2 trang 181 SGK Sinh học 12
Đề bài
Phân tích mối tương tác giữa kinh tế – xã hội – môi trường trong quá trình phát triển.
Lời giải
Phân tích mối tương tác giữa kinh tế – xã hội – môi trường trong quá trình phát triển
Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm thoả mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Muốn đạt được điều đó, ba lĩnh vực kinh tế – xã hội – môi trường phải cùng phát triển hài hoà, gắn bó và tác động qua lại lẫn nhau. Có thể phân tích mối tương tác đó như sau:
a) Tương tác giữa kinh tế và môi trường
- Môi trường cung cấp tài nguyên thiên nhiên (đất, nước, khoáng sản, năng lượng, sinh vật…) làm nguyên liệu và là nơi chứa chất thải cho hoạt động kinh tế ⇒ môi trường là cơ sở, nền tảng vật chất cho phát triển kinh tế.
- Ngược lại, hoạt động kinh tế (khai thác, sản xuất, tiêu dùng) tác động trở lại môi trường: nếu khai thác quá mức và xả thải bừa bãi sẽ làm cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm và suy thoái môi trường; nếu sản xuất gắn với bảo vệ, tái tạo tài nguyên thì môi trường được giữ ổn định.
- Vì vậy phát triển kinh tế phải đi đôi với sử dụng hợp lí, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường thì mới duy trì lâu dài được.
b) Tương tác giữa kinh tế và xã hội
- Phát triển kinh tế tạo ra của cải, việc làm, nâng cao thu nhập và mức sống, là cơ sở để giải quyết các vấn đề xã hội (giáo dục, y tế, xoá đói giảm nghèo, an sinh…).
- Ngược lại, một xã hội ổn định, dân trí cao, lực lượng lao động có sức khoẻ và trình độ sẽ thúc đẩy kinh tế phát triển. Nếu chỉ chạy theo tăng trưởng kinh tế mà bỏ qua công bằng xã hội sẽ gây phân hoá giàu nghèo, bất ổn, kìm hãm sự phát triển.
c) Tương tác giữa xã hội và môi trường
- Môi trường trong lành bảo đảm sức khoẻ, chất lượng cuộc sống và sự tồn tại của con người ⇒ là điều kiện sống của xã hội.
- Ngược lại, ý thức, hành vi và các chính sách của xã hội (dân số, lối sống, giáo dục môi trường, luật pháp bảo vệ môi trường) quyết định việc môi trường được bảo vệ hay bị suy thoái. Gia tăng dân số và tiêu dùng quá mức sẽ gây áp lực lớn lên môi trường.
d) Kết luận về mối tương tác ba mặt
- Ba lĩnh vực kinh tế – xã hội – môi trường gắn bó chặt chẽ, vừa là điều kiện, vừa chi phối lẫn nhau; không thể tách rời hay hi sinh mặt này để phát triển mặt kia.
- Phát triển bền vững đòi hỏi phải giải quyết hài hoà cả ba mối quan hệ: tăng trưởng kinh tế hợp lí, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, đồng thời khai thác hợp lí tài nguyên và bảo vệ môi trường.
- Đó chính là sự kết hợp đồng thời của ba mục tiêu: bền vững về kinh tế, bền vững về xã hội và bền vững về môi trường — nền tảng để bảo đảm cuộc sống tốt đẹp cho cả thế hệ hiện tại và tương lai.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.