Giải Câu hỏi 2 trang 99 SGK Sinh học 12

Lời giải

Trả lời: Tuổi của các hoá thạch được xác định dựa vào thành phần hoá học của chúng (cụ thể là lượng đồng vị phóng xạ còn lại trong hoá thạch), không dựa vào đặc điểm hình thái.

Giải thích:

a) Mỗi nguyên tố phóng xạ có một chu kì bán rã không đổi — là khoảng thời gian để một nửa lượng chất phóng xạ ban đầu bị phân rã thành chất khác. Chu kì bán rã của mỗi đồng vị là một hằng số, không phụ thuộc vào điều kiện môi trường (nhiệt độ, áp suất...). Vì vậy, bằng cách đo tỉ lệ giữa lượng đồng vị phóng xạ còn lại và sản phẩm phân rã của nó trong mẫu hoá thạch, người ta tính được khoảng thời gian đã trôi qua, tức là tuổi của hoá thạch.

b) Tuỳ độ tuổi của hoá thạch mà chọn đồng vị phóng xạ thích hợp:

- Đồng vị carbon $^{14}C$ có chu kì bán rã khoảng $5730$ năm → dùng để xác định tuổi của các hoá thạch tương đối trẻ (khoảng vài chục nghìn năm trở lại).
- Đồng vị uranium $^{238}U$ có chu kì bán rã khoảng $4,5$ tỉ năm → dùng để xác định tuổi của các hoá thạch rất cổ (hàng triệu đến hàng tỉ năm).

c) Trái lại, đặc điểm hình thái chỉ cho biết hoá thạch đó thuộc loài sinh vật nào, có quan hệ họ hàng ra sao, mức độ tiến hoá... chứ không cho biết chính xác hoá thạch đã tồn tại bao lâu. Do đó hình thái không dùng để xác định tuổi của hoá thạch.

Kết luận: Tuổi hoá thạch được xác định dựa vào thành phần hoá học (phân tích đồng vị phóng xạ như $^{14}C$, $^{238}U$ dựa trên chu kì bán rã của chúng).

Đáp số