Giải Luyện tập và vận dụng 3 trang 96 SGK Sinh học 12
Đề bài
Trong một quần thể người, các nhà di truyền đã xác định được có 182 người có nhóm máu MM, 172 người có nhóm máu MN và 44 người có nhóm máu NN. Hãy tính tần số allele $M$, $N$ và tần số các kiểu gene của quần thể này.
Lời giải
Tóm tắt dữ kiện. Quần thể gồm ba kiểu gene quy định nhóm máu MN:
- Kiểu gene MM: 182 người
- Kiểu gene MN: 172 người
- Kiểu gene NN: 44 người
Tổng số cá thể của quần thể:
$$N = 182 + 172 + 44 = 398 \text{ (người)}.$$
a) Tính tần số allele $M$ và $N$.
Mỗi cá thể mang 2 allele, nên tổng số allele của quần thể là $2N = 2 \times 398 = 796$.
- Cá thể MM mang 2 allele $M$, cá thể MN mang 1 allele $M$, nên tổng số allele $M$ là $2 \times 182 + 172 = 536$.
- Cá thể NN mang 2 allele $N$, cá thể MN mang 1 allele $N$, nên tổng số allele $N$ là $2 \times 44 + 172 = 260$.
Tần số mỗi allele bằng số allele đó chia cho tổng số allele:
$$p(M) = \dfrac{2 \times 182 + 172}{2 \times 398} = \dfrac{536}{796} \approx 0{,}67.$$
$$q(N) = \dfrac{2 \times 44 + 172}{2 \times 398} = \dfrac{260}{796} \approx 0{,}33.$$
Kiểm tra: $p + q \approx 0{,}67 + 0{,}33 = 1$ (thỏa mãn).
b) Tính tần số các kiểu gene của quần thể.
Tần số mỗi kiểu gene bằng số cá thể mang kiểu gene đó chia cho tổng số cá thể:
$$f(MM) = \dfrac{182}{398} \approx 0{,}46.$$
$$f(MN) = \dfrac{172}{398} \approx 0{,}43.$$
$$f(NN) = \dfrac{44}{398} \approx 0{,}11.$$
Kiểm tra: $f(MM) + f(MN) + f(NN) \approx 0{,}46 + 0{,}43 + 0{,}11 = 1$ (thỏa mãn).
Kết luận. Tần số allele: $M \approx 0{,}67$; $N \approx 0{,}33$. Tần số kiểu gene: $MM \approx 0{,}46$; $MN \approx 0{,}43$; $NN \approx 0{,}11$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.