Giải Câu hỏi 2 trang 153 SGK Sinh học 12
Đề bài
Dựa vào Hình 28.1, hãy chỉ ra mối quan hệ giữa các nhóm sinh vật trong quần xã và giữa quần xã với sinh cảnh.
Yêu cầu dựa vào Hình 28.1 (sơ đồ cấu trúc hệ sinh thái gồm quần xã sinh vật: sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải; và sinh cảnh: các yếu tố khí hậu, các chất vô cơ, các chất hữu cơ). Hình 28.1 không nằm trên trang này.
Lời giải
a) Mối quan hệ giữa các nhóm sinh vật trong quần xã
Quần xã gồm ba nhóm sinh vật có quan hệ dinh dưỡng chặt chẽ với nhau, tạo nên dòng vật chất và năng lượng trong hệ sinh thái:
- Sinh vật sản xuất (chủ yếu là thực vật, tảo): sử dụng năng lượng ánh sáng và chất vô cơ để tổng hợp chất hữu cơ, tạo nguồn thức ăn khởi đầu cho quần xã.
- Sinh vật tiêu thụ (động vật): sử dụng chất hữu cơ do sinh vật sản xuất tạo ra làm thức ăn. Sinh vật tiêu thụ bậc 1 ăn sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ bậc 2, bậc 3… ăn các sinh vật tiêu thụ ở bậc trước ⇒ hình thành quan hệ dinh dưỡng (chuỗi và lưới thức ăn).
- Sinh vật phân giải (vi khuẩn, nấm…): phân giải xác, chất thải của sinh vật sản xuất và sinh vật tiêu thụ thành các chất vô cơ, trả lại môi trường.
⇒ Ba nhóm gắn bó qua quan hệ dinh dưỡng: năng lượng và vật chất được truyền từ sinh vật sản xuất → sinh vật tiêu thụ → sinh vật phân giải; chất vô cơ do sinh vật phân giải tạo ra lại được sinh vật sản xuất tái sử dụng, khép kín vòng tuần hoàn vật chất trong quần xã.
b) Mối quan hệ giữa quần xã với sinh cảnh
Quần xã sinh vật và sinh cảnh (các yếu tố khí hậu, các chất vô cơ, các chất hữu cơ) có tác động qua lại với nhau:
- Sinh cảnh tác động đến quần xã: các yếu tố khí hậu (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm…), chất vô cơ, chất hữu cơ cung cấp nơi ở, nguồn vật chất và năng lượng, chi phối sự tồn tại, phân bố, sinh trưởng và phát triển của các sinh vật trong quần xã.
- Quần xã tác động trở lại sinh cảnh: hoạt động sống của sinh vật (quang hợp, hô hấp, phân giải chất…) làm biến đổi thành phần chất vô cơ, chất hữu cơ và cả điều kiện khí hậu của sinh cảnh.
⇒ Giữa quần xã và sinh cảnh luôn diễn ra sự trao đổi vật chất và năng lượng, nhờ đó hệ sinh thái tồn tại và phát triển như một hệ thống hoàn chỉnh, tương đối ổn định.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.