Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi 1 trang 127 SGK Sinh học 12

Môi trường và các nhân tố sinh thái   Đã kiểm chéo

Đề bài

Em hãy nêu thêm các ví dụ về nhịp sinh học ở động vật, thực vật và người.

Lời giải

Nhịp sinh học là những hoạt động sống của cơ thể lặp đi lặp lại một cách có tính chu kì theo thời gian (ngày – đêm, mùa, năm…), giúp sinh vật thích nghi với sự thay đổi có tính chu kì của môi trường. Dưới đây là thêm một số ví dụ:

a) Ở động vật

- Gà thường lên chuồng khi trời tối và gáy báo sáng vào lúc rạng đông (nhịp ngày – đêm).
- Dơi, cú mèo, chồn… đi kiếm ăn vào ban đêm và ngủ vào ban ngày (hoạt động về đêm).
- Gấu, một số loài lưỡng cư, bò sát ngủ đông khi mùa đông đến (nhịp mùa).
- Nhiều loài chim di cư tránh rét về phương nam vào mùa đông và trở lại vào mùa xuân (nhịp mùa).
- Ong mật bay đi lấy mật đúng vào thời điểm trong ngày mà hoa thường tiết nhiều mật.

b) Ở thực vật

- Hoa mười giờ thường nở vào khoảng 10 giờ sáng, hoa quỳnh lại nở về đêm (nhịp ngày – đêm).
- Lá cây trinh nữ (xấu hổ), cây me, cây phượng… cụp (khép) lại vào ban đêm và xòe ra vào ban ngày.
- Cây bàng, cây phong ở vùng ôn đới rụng lá vào mùa đông và ra lá non vào mùa xuân (nhịp mùa).
- Nhiều cây ra hoa theo mùa nhất định trong năm (cây ngày dài, cây ngày ngắn).

c) Ở người

- Chu kì thức – ngủ lặp lại theo ngày đêm với chu kì khoảng 2424 giờ (nhịp ngày – đêm).
- Thân nhiệt thay đổi có tính chu kì trong ngày: thường thấp nhất vào lúc gần sáng và cao hơn vào buổi chiều.
- Hormone melatonin được tuyến tùng tiết nhiều vào ban đêm (gây buồn ngủ) và giảm vào ban ngày.
- Chu kì kinh nguyệt ở nữ giới lặp lại khoảng 2828 ngày (nhịp tháng).

Đáp số

Động vật: gà gáy sáng, dơi/cú hoạt động đêm, gấu ngủ đông, chim di cư theo mùaThực vật: hoa mười giờ nở lúc 10 giờ, hoa quỳnh nở đêm, lá trinh nữ cụp đêm, cây ôn đới rụng lá mùa đôngNgười: chu kì thức – ngủ ~24 giờ, thân nhiệt dao động trong ngày, melatonin tiết về đêm, chu kì kinh nguyệt ~28 ngày

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.