Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi 2 trang 93 SGK Sinh học 12

Bài 18. Cấu trúc di truyền của quần thể   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một quần thể gồm toàn cá thể dị hợp tử có kiểu gene Aa. Quần thể này có đang ở trạng thái cân bằng Hardy – Weinberg không? Giải thích.

Lời giải

Bước 1. Xác định tần số allele của quần thể.

Quần thể gồm toàn cá thể dị hợp AaAa, nghĩa là tần số các kiểu gene hiện tại là: AA=0AA = 0; Aa=1Aa = 1; aa=0aa = 0.

Mỗi cá thể AaAa mang một allele AA và một allele aa, nên tần số mỗi allele là:

p(A)=0,5;q(a)=0,5p(A) = 0,5 \quad ; \quad q(a) = 0,5

Bước 2. Tính tần số kiểu gene theo công thức Hardy – Weinberg.

Nếu quần thể cân bằng Hardy – Weinberg thì thành phần kiểu gene phải thỏa mãn p2+2pq+q2=1p^2 + 2pq + q^2 = 1:

AA=p2=(0,5)2=0,25AA = p^2 = (0,5)^2 = 0,25
Aa=2pq=2×0,5×0,5=0,5Aa = 2pq = 2 \times 0,5 \times 0,5 = 0,5
aa=q2=(0,5)2=0,25aa = q^2 = (0,5)^2 = 0,25

Bước 3. So sánh với thực tế của quần thể.

| Kiểu gene | Thực tế | Theo H–W |
|---|---|---|
| AAAA | 0 | 0,25 |
| AaAa | 1 | 0,5 |
| aaaa | 0 | 0,25 |

Thành phần kiểu gene thực tế (AA=0AA=0; Aa=1Aa=1; aa=0aa=0) khác thành phần kiểu gene theo công thức Hardy – Weinberg (0,25:0,5:0,250,25 : 0,5 : 0,25).

Kết luận: Quần thể này chưa (không) ở trạng thái cân bằng Hardy – Weinberg. Khi các cá thể AaAa giao phối ngẫu nhiên với nhau, thế hệ sau sẽ phân li thành tỉ lệ 1 AA:2 Aa:1 aa1\,AA : 2\,Aa : 1\,aa (tức 0,25:0,5:0,250,25 : 0,5 : 0,25), lúc đó quần thể mới đạt cân bằng.

Đáp số

Không cân bằng Hardy – Weinberg: thực tế Aa = 100% khác với tỉ lệ cân bằng 0,25 AA : 0,5 Aa : 0,25 aa (p(A) = q(a) = 0,5)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.