Giải Câu 1 trang 56 SGK Sinh học 12

Lời giải

a) Liên kết gene là gì?

Liên kết gene là hiện tượng các gene cùng nằm trên một nhiễm sắc thể (NST) có xu hướng di truyền cùng nhau trong quá trình giảm phân và thụ tinh.

- Các gene cùng nằm trên một NST tạo thành một nhóm gene liên kết.
- Số nhóm gene liên kết của một loài thường bằng số NST trong bộ đơn bội của loài: số nhóm liên kết $= n$.
- Ví dụ: ruồi giấm có $n = 4$ nên có 4 nhóm liên kết; người có $n = 23$ nên có 23 nhóm liên kết.

b) Cơ sở tế bào học của hiện tượng liên kết gene

- Mỗi NST được cấu tạo từ một phân tử DNA mang nhiều gene; các gene sắp xếp theo chiều dài của NST, mỗi gene chiếm một vị trí (locus) xác định.
- Trong giảm phân hình thành giao tử, các NST trong cặp tương đồng phân li về các tế bào con. Do các gene cùng định vị trên một NST nên khi NST đó phân li, các gene trên nó cũng cùng phân li về một giao t-ử.
- Vì vậy các gene trên cùng một NST được di truyền cùng nhau. Khi không xảy ra trao đổi chéo (hoán vị gene) giữa các nhiễm sắc tử không chị em ở kì đầu giảm phân I, các gene này luôn đi cùng nhau tạo nên liên kết gene hoàn toàn.

Kết luận: Cơ sở tế bào học của liên kết gene là do nhiều gene cùng phân bố trên một NST; khi NST phân li trong giảm phân, các gene đó di chuyển cùng nhau về một giao tử nên được di truyền cùng nhau (nếu không có trao đổi chéo thì liên kết hoàn toàn). Hiện tượng này do T. H. Morgan phát hiện khi nghiên cứu trên ruồi giấm *Drosophila melanogaster*.

Đáp số