Giải Luyện tập 2 trang 8 SGK Sinh học 11
Đề bài
Quá trình trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường bị rối loạn sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể? Làm thế nào để quá trình trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường diễn ra thuận lợi?
Lời giải
## a) Ảnh hưởng khi quá trình trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường bị rối loạn
Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường gồm hai chiều: lấy các chất cần thiết từ môi trường (O₂, nước, chất dinh dưỡng) và thải các sản phẩm không cần thiết hoặc độc hại ra môi trường (CO₂, nước tiểu, mồ hôi…).
Khi quá trình này bị rối loạn:
- Thiếu nguyên liệu cho tế bào: Cơ thể không lấy đủ O₂, nước và chất dinh dưỡng → các phản ứng chuyển hoá trong tế bào không được cung cấp đủ nguyên liệu và năng lượng → tế bào, mô, cơ quan hoạt động kém hoặc ngừng hoạt động.
- Tích luỹ chất thải độc hại: Các sản phẩm thải (CO₂, urea, …) không được đào thải kịp thời → tích tụ trong cơ thể → gây độc cho tế bào.
- Mất cân bằng nội môi: Rối loạn trao đổi chất làm thay đổi nồng độ các chất trong môi trường trong cơ thể → suy giảm các chức năng sinh lí, phát sinh bệnh tật; nếu rối loạn nghiêm trọng và kéo dài có thể dẫn đến tử vong.
##
b) Biện pháp giúp quá trình trao đổi chất diễn ra thuận lợi
- Chế độ dinh dưỡng hợp lí: Ăn uống đủ và cân đối các nhóm chất (carbohydrate, lipid, protein, vitamin, chất khoáng) phù hợp với lứa tuổi và mức hoạt động.
- Uống đủ nước: Nước là dung môi và môi trường cho các phản ứng sinh hoá, đồng thời giúp vận chuyển chất và đào thải chất thải.
- Hít thở không khí trong lành: Bảo đảm cung cấp đủ O₂ cho hô hấp tế bào và thải CO₂ ra ngoài.
- Luyện tập thể dục thể thao đều đặn: Tăng cường hoạt động tuần hoàn, hô hấp, thúc đẩy trao đổi chất ở các mô.
- Sinh hoạt điều độ, nghỉ ngơi hợp lí: Giúp cơ thể phục hồi và duy trì trao đổi chất ổn định.
- Tránh các chất độc hại: Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, tránh tiếp xúc với hoá chất độc hại để bảo vệ tế bào và enzyme.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.