Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Câu hỏi trang 25 SGK Sinh học 11

Bài 3. Thực hành: Trao đổi nước và khoáng ở thực vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Đề xuất phương án thí nghiệm khác với cách tiến hành được mô tả trong bài để chứng minh lá là cơ quan thoát hơi nước.

b) Trình bày phương án thí nghiệm để nhuộm được hai hoặc ba màu khác nhau cho một số loại hoa trắng khác như đồng tiền, cúc, huệ,…

Lời giải

## a) Phương án thí nghiệm khác chứng minh lá là cơ quan thoát hơi nước

Cách 1 – So sánh lượng nước mất đi ở cành có lá và cành không lá:

Bước 1. Chuẩn bị 2 cành cây tương đương nhau: cành A để nguyên lá, cành B ngắt bỏ toàn bộ lá (hoặc bôi vaseline/lớp sáp bịt kín hai mặt lá).

Bước 2. Cắm mỗi cành vào một ống nghiệm (hoặc bình) chứa cùng một lượng nước bằng nhau, đánh dấu mực nước ban đầu. Nhỏ một lớp dầu ăn mỏng phủ lên mặt nước để nước không bay hơi trực tiếp ra ngoài.

Bước 3. Đặt cả hai ở cùng điều kiện ánh sáng, nhiệt độ. Sau 1–2 giờ (hoặc sau một ngày) quan sát và đo lại mực nước.

Kết quả – kết luận: Ống chứa cành A (còn lá) có mực nước giảm nhiều hơn hẳn so với cành B (không lá). Vì nước chỉ có thể thoát ra qua lá, chứng tỏ lá là cơ quan thoát hơi nước chủ yếu của cây.

Cách 2 – Dùng giấy tẩm cobalt chloride (CoCl₂): Giấy tẩm CoCl₂ có màu xanh khi khô, chuyển sang màu hồng khi gặp hơi nước. Áp miếng giấy (đã sấy xanh) lên bề mặt lá còn gắn trên cây, dùng lam kính kẹp lại. Sau ít phút giấy chuyển sang màu hồng → lá đã thoát hơi nước ra ngoài (giấy áp mặt dưới lá hồng nhanh hơn mặt trên vì khí khổng tập trung ở mặt dưới).

##

b) Phương án nhuộm 2–3 màu khác nhau cho một bông hoa trắng (đồng tiền, cúc, huệ…)

Bước 1. Chọn hoa trắng còn tươi, cuống dài. Pha 2–3 cốc nước, mỗi cốc hòa một loại phẩm màu/mực khác nhau (ví dụ: đỏ, xanh, vàng) với nồng độ đậm.

Bước 2. Dùng dao sắc chẻ dọc cuống hoa từ gốc lên thành 2 (hoặc 3) phần bằng nhau, chẻ càng dài càng tốt nhưng không làm gãy cuống (phần phía trên nối với hoa vẫn giữ nguyên).

Bước 3. Cắm mỗi nhánh cuống đã chẻ vào một cốc nước màu riêng.

Bước 4. Để nơi thoáng, có ánh sáng, chờ vài giờ đến một ngày.

Kết quả – giải thích: Mỗi nhánh cuống hút nước màu riêng theo mạch gỗ vận chuyển lên nuôi phần cánh hoa tương ứng, nên các vùng cánh hoa trên cùng một bông bắt màu khác nhau → bông hoa trắng được nhuộm thành 2 hoặc 3 màu. Thí nghiệm này chứng minh dòng nước và chất khoáng đi lên trong cây theo mạch gỗ.

Đáp số

Cành còn lá mất nước nhiều hơn cành không lá ⇒ lá là cơ quan thoát hơi nước (đpcm)Chẻ dọc cuống hoa thành 2–3 nhánh, cắm mỗi nhánh vào một cốc nước màu khác nhau ⇒ hoa bắt 2–3 màu

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.