Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Câu hỏi 3 trang 67 SGK Sinh học 11

Bài 10. Tuần hoàn ở động vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao trao đổi chất giữa máu và tế bào cơ thể chỉ diễn ra ở mao mạch?

Lời giải

Trao đổi chất giữa máu và tế bào cơ thể chỉ diễn ra ở mao mạch vì mao mạch có cấu tạo và điều kiện phù hợp nhất cho sự trao đổi chất, cụ thể:

a) Thành mao mạch rất mỏng, chỉ gồm một lớp tế bào biểu mô dẹt → các chất (khí O2O_2, CO2CO_2, chất dinh dưỡng, chất thải) dễ dàng khuếch tán qua thành mạch giữa máu và dịch mô bao quanh tế bào. Trong khi đó, thành động mạch và thành tĩnh mạch dày (gồm nhiều lớp: mô liên kết, cơ trơn, sợi đàn hồi) nên các chất không thể khuếch tán qua được.

b) Mao mạch phân nhánh nhiều, tạo thành mạng lưới dày đặc len lỏi đến từng tế bào → làm tăng tổng diện tích bề mặt tiếp xúc giữa máu và tế bào, đồng thời rút ngắn khoảng cách khuếch tán, giúp sự trao đổi chất diễn ra nhanh và hiệu quả.

c) Tổng tiết diện của các mao mạch rất lớn nên vận tốc máu chảy trong mao mạch chậm nhất so với trong động mạch và tĩnh mạch → máu lưu lại lâu, tạo đủ thời gian cho các chất trao đổi qua thành mao mạch.

Kết luận: Nhờ thành mỏng (một lớp tế bào), số lượng nhiều phân bố đến tận các tế bào và vận tốc máu chảy chậm, mao mạch là nơi duy nhất thích hợp để diễn ra quá trình trao đổi chất giữa máu và tế bào cơ thể.

Đáp số

Thành mao mạch chỉ gồm một lớp tế bào rất mỏng → các chất dễ khuếch tán quaMao mạch nhiều, phân nhánh đến tận tế bào → tăng diện tích tiếp xúc, rút ngắn đường khuếch tánVận tốc máu trong mao mạch chậm nhất → đủ thời gian trao đổi chất

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.