Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Bài 2 trang 60 SGK Sinh học 11

Bài 9. Hô hấp ở động vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ô nhiễm không khí và khói thuốc lá ảnh hưởng như thế nào đến hô hấp và sức khoẻ con người?

Lời giải

Ô nhiễm không khí và khói thuốc lá đều chứa nhiều tác nhân gây hại cho hệ hô hấp (bụi mịn PM2.5, khí độc như CO, SO₂, NOₓ, nicotine, nhựa thuốc lá – tar, các chất gây ung thư...). Khi hít vào, các chất này gây tổn thương đường dẫn khí và phổi, làm giảm hiệu quả trao đổi khí và ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ.

a) Ảnh hưởng đến hô hấp:
- Bụi và các chất kích thích làm tổn thương lớp niêm mạc, phá huỷ lông rung và các tế bào tiết chất nhầy ở đường dẫn khí → giảm khả năng lọc sạch, làm ẩm và sưởi ấm không khí; chất nhầy ứ đọng gây ho, viêm đường hô hấp.
- Gây viêm phế quản mạn tính, hen suyễn, làm hẹp đường dẫn khí → cản trở lưu thông khí, khó thở.
- Phá huỷ thành các phế nang, làm giảm diện tích bề mặt trao đổi khí (bệnh khí phế thũng, phổi tắc nghẽn mạn tính – COPD) → giảm hiệu quả trao đổi O₂ và CO₂.
- Khí CO trong khói thuốc và khói bụi kết hợp với hemoglobin mạnh hơn O₂, làm giảm khả năng vận chuyển O₂ của máu → cơ thể thiếu O₂.

b) Ảnh hưởng đến sức khoẻ con người:
- Cơ thể bị thiếu O₂ kéo dài, cơ quan hoạt động kém hiệu quả, dễ mệt mỏi, giảm sức đề kháng.
- Tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp (viêm phổi, lao, COPD) và tim mạch (cao huyết áp, xơ vữa động mạch, đột quỵ).
- Các chất gây ung thư trong khói thuốc và không khí ô nhiễm làm tăng nguy cơ ung thư phổi và nhiều loại ung thư khác.
- Người hút thuốc còn gây hại cho người xung quanh qua hút thuốc thụ động, đặc biệt nguy hiểm với trẻ em, người già và phụ nữ mang thai.

→ Biện pháp: không hút thuốc lá, tránh khói thuốc, đeo khẩu trang, trồng cây xanh và giữ môi trường không khí trong lành để bảo vệ hệ hô hấp.

Đáp số

Tổn thương đường dẫn khí và phế nang, giảm hiệu quả trao đổi khí, gây khó thởTăng nguy cơ bệnh hô hấp, tim mạch và ung thư phổi, suy giảm sức khoẻ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.