Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Câu hỏi 3 trang 52 SGK Sinh học 11

Bài 5. Dinh dưỡng và tiêu hoá ở động vật   Đã kiểm

Đề bài

Tìm hiểu qua tài liệu, internet, đồng thời tìm gặp bác sĩ hoặc những người có chuyên môn về dinh dưỡng hỏi về các bệnh tiêu hoá phổ biến, các bệnh học đường liên quan đến dinh dưỡng, sau đó kẻ và hoàn thành các bảng vào vở theo mẫu sau:

| Các bệnh tiêu hoá | Nguyên nhân | Cách phòng tránh |
| --- | --- | --- |
| 1. ? | ? | ? |

| Các bệnh học đường | Nguyên nhân | Cách phòng tránh |
| --- | --- | --- |
| 1. ? | ? | ? |

Lời giải

Câu hỏi (trang 53). Qua tìm hiểu tài liệu, internet và hỏi ý kiến người có chuyên môn về dinh dưỡng, có thể kẻ và hoàn thành hai bảng vào vở theo mẫu như sau:

a) Bảng các bệnh tiêu hoá phổ biến

| Các bệnh tiêu hoá | Nguyên nhân | Cách phòng tránh |
| --- | --- | --- |
| 1. Viêm loét dạ dày – tá tràng | Nhiễm vi khuẩn *Helicobacter pylori*; ăn uống không điều độ (bỏ bữa, ăn quá cay, chua); lạm dụng rượu, bia, thuốc lá, thuốc giảm đau kháng viêm (NSAID); căng thẳng (stress) kéo dài. | Ăn đúng giờ, đủ bữa, nhai kĩ; hạn chế đồ cay, chua, rượu bia, thuốc lá; không tự ý dùng thuốc giảm đau; giữ tinh thần thoải mái; ăn chín, uống sôi để tránh nhiễm khuẩn. |
| 2. Tiêu chảy | Nhiễm vi khuẩn, virus hoặc kí sinh trùng qua thức ăn, nước uống bị ô nhiễm; ngộ độc thực phẩm; ăn uống mất vệ sinh. | Ăn chín, uống sôi; rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; bảo quản thức ăn hợp vệ sinh; không ăn thức ăn ôi thiu. |
| 3. Táo bón | Khẩu phần thiếu chất xơ, uống ít nước; ít vận động; nhịn đi vệ sinh thường xuyên. | Ăn nhiều rau xanh, trái cây (giàu chất xơ); uống đủ nước (khoảng 1,5 – 2 lít/ngày); tăng cường vận động, tập thể dục; tạo thói quen đi vệ sinh đều đặn. |
| 4. Ngộ độc thực phẩm | Ăn phải thức ăn nhiễm vi sinh vật gây hại, độc tố hoặc hoá chất bảo quản, thức ăn ôi thiu, quá hạn. | Chọn thực phẩm tươi, có nguồn gốc rõ ràng; ăn chín uống sôi; không dùng thực phẩm hết hạn, ôi thiu; bảo quản thức ăn đúng cách. |

b) Bảng các bệnh học đường liên quan đến dinh dưỡng

| Các bệnh học đường | Nguyên nhân | Cách phòng tránh |
| --- | --- | --- |
| 1. Béo phì (thừa cân) | Khẩu phần ăn dư thừa năng lượng (nhiều đường, chất béo, đồ ăn nhanh, nước ngọt có ga); ít vận động, ngồi học và dùng thiết bị điện tử nhiều giờ. | Ăn uống cân đối, hạn chế đồ ngọt, đồ chiên rán, nước có ga; tăng cường rau xanh; vận động, tập thể dục đều đặn (ít nhất 60 phút/ngày). |
| 2. Suy dinh dưỡng (gầy, nhẹ cân) | Khẩu phần ăn thiếu năng lượng và chất dinh dưỡng (thiếu protein, vitamin, khoáng chất); bỏ bữa sáng, ăn uống kém, mắc bệnh kéo dài hoặc nhiễm giun sán. | Ăn đủ chất, cân đối giữa các nhóm chất; ăn đủ bữa, đúng giờ (không bỏ bữa sáng); bổ sung thực phẩm giàu đạm, vitamin; tẩy giun và khám sức khoẻ định kì. |
| 3. Thiếu máu do thiếu sắt | Khẩu phần thiếu sắt và các chất tạo máu (thịt đỏ, gan, rau xanh đậm); cơ thể hấp thu sắt kém. | Ăn thực phẩm giàu sắt (thịt, gan, trứng, rau dền, cải bó xôi); kết hợp thực phẩm giàu vitamin C để tăng hấp thu sắt. |
| 4. Còi xương, chậm phát triển chiều cao | Thiếu canxi và vitamin D trong khẩu phần (ít sữa, hải sản); ít tiếp xúc với ánh nắng để tổng hợp vitamin D. | Ăn thực phẩm giàu canxi (sữa, tôm, cua, cá nhỏ); bổ sung vitamin D; tắm nắng buổi sáng sớm hợp lí (15 – 20 phút/ngày); vận động ngoài trời. |

Kết luận: Phần lớn các bệnh tiêu hoá và bệnh học đường liên quan đến dinh dưỡng đều bắt nguồn từ chế độ ăn uống không hợp lí và lối sống thiếu lành mạnh. Vì vậy, biện pháp phòng tránh chung là: ăn uống cân đối, đủ chất, hợp vệ sinh (ăn chín, uống sôi), kết hợp vận động hợp lí và giữ tinh thần thoải mái.

Đáp số

Bệnh tiêu hoá phổ biến: viêm loét dạ dày – tá tràng, tiêu chảy, táo bón, ngộ độc thực phẩm (kèm nguyên nhân và cách phòng tránh tương ứng)Bệnh học đường liên quan dinh dưỡng: béo phì, suy dinh dưỡng, thiếu máu do thiếu sắt, còi xương (kèm nguyên nhân và cách phòng tránh tương ứng)Phòng tránh chung: ăn uống cân đối, đủ chất, hợp vệ sinh, vận động hợp lí, giữ tinh thần thoải mái

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.