Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Câu hỏi 2 trang 42 SGK Sinh học 11

Bài 6. Hô hấp ở thực vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát Hình 6.2, hãy phân tích mối quan hệ giữa 2 quá trình quang hợp và hô hấp ở thực vật.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 42 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Sơ đồ vòng tuần hoàn mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp trong cây. Năng lượng ánh sáng từ Mặt Trời chiếu vào lục lạp, tại đây diễn ra quá trình quang hợp tạo ra chất hữu cơ và khí oxygen (C₆H₁₂O₆ + O₂). Sản phẩm C₆H₁₂O₆ + O₂ theo mũi tên đi tới ti thể, nơi diễn ra hô hấp tế bào, giải phóng năng lượng ATP và tạo ra CO₂ + H₂O. Đến lượt CO₂ + H₂O lại theo mũi tên quay trở về lục lạp làm nguyên liệu cho quang hợp. Như vậy hai quá trình tạo thành một chu trình khép kín: sản phẩm của quang hợp (chất hữu cơ, O₂) là nguyên liệu của hô hấp, còn sản phẩm của hô hấp (CO₂, H₂O) là nguyên liệu của quang hợp.

Lời giải

Phân tích mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp ở thực vật (dựa vào Hình 6.2)

Quan sát sơ đồ Hình 6.2, ta thấy quang hợp (diễn ra ở lục lạp) và hô hấp (diễn ra ở ti thể) là hai quá trình trái ngược nhau nhưng có mối quan hệ mật thiết, gắn bó, phụ thuộc lẫn nhau, tạo thành một chu trình khép kín trong cây.

a) Về sản phẩm và nguyên liệu (quan hệ qua lại về vật chất):
- Sản phẩm của quang hợp (chất hữu cơ C6H12O6C_6H_{12}O_6 và khí O2O_2) lại chính là nguyên liệu của quá trình hô hấp.
- Ngược lại, sản phẩm của hô hấp (CO2CO_2 và H2OH_2O) lại chính là nguyên liệu của quá trình quang hợp.
- Nhờ vậy, hai quá trình tạo thành một vòng tuần hoàn khép kín: nguyên liệu của quá trình này là sản phẩm của quá trình kia và ngược lại.

b) Về năng lượng (quan hệ qua lại về năng lượng):
- Trong quang hợp, cây hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh sáng Mặt Trời thành năng lượng hóa học tích lũy trong các chất hữu cơ.
- Trong hô hấp, năng lượng hóa học tích lũy trong chất hữu cơ được giải phóng và chuyển thành năng lượng ATP cung cấp cho mọi hoạt động sống của cây.

c) Mối quan hệ về phương trình tổng quát (hai quá trình ngược chiều):
- Quang hợp: 6CO2+6H2O→ánh sáng, diệp lụcC6H12O6+6O26CO_2 + 6H_2O \xrightarrow{\text{ánh sáng, diệp lục}} C_6H_{12}O_6 + 6O_2
- Hô hấp: C6H12O6+6O2→6CO2+6H2O+năng lượng (ATP + nhiệt)C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{năng lượng (ATP + nhiệt)}

Kết luận: Quang hợp và hô hấp tuy trái ngược nhau về bản chất nhưng có quan hệ chặt chẽ, phụ thuộc lẫn nhau: quang hợp tạo ra chất hữu cơ và O2O_2 làm nguyên liệu cho hô hấp; hô hấp phân giải chất hữu cơ, giải phóng năng lượng và tạo ra CO2CO_2, H2OH_2O làm nguyên liệu cho quang hợp. Hai quá trình diễn ra đồng thời, liên quan mật thiết, bảo đảm sự tồn tại, sinh trưởng và phát triển bình thường của cây.

Đáp số

Sản phẩm quang hợp (C6H12O6C_6H_{12}O_6, O2O_2) là nguyên liệu của hô hấpNăng lượng ánh sáng được tích lũy trong chất hữu cơ rồi giải phóng thành ATP qua hô hấpSản phẩm hô hấp (CO2CO_2, H2OH_2O) là nguyên liệu của quang hợp → hai quá trình tạo thành chu trình khép kín, phụ thuộc lẫn nhau

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.