Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Trả lời câu hỏi trang 37 SGK Sinh học 11

Bài 5. Thực hành: Quan sát lục lạp; nhận biết, tách chiết sắc tố; chứng minh sự hình thành tinh bột và thải oxygen trong quang hợp   Đã kiểm

Đề bài

a) Em có nhận xét gì về hình dạng, số lượng, kích thước và sự phân bố lục lạp trong tế bào cây rong mái chèo?

b) Tại sao phải để chậu cây trong bóng tối 2 ngày trước khi làm thí nghiệm?

c) Việc trồng cây thuỷ sinh hoặc thả rong trong bể cá có tác dụng gì?

Lời giải

a) Nhận xét về hình dạng, số lượng, kích thước và sự phân bố lục lạp trong tế bào cây rong mái chèo

Quan sát tế bào lá rong mái chèo dưới kính hiển vi quang học, nhận thấy:

- Hình dạng: Lục lạp có hình bầu dục (hình trứng, hình hạt đậu).
- Số lượng: Mỗi tế bào chứa rất nhiều lục lạp (hàng chục đến hàng trăm).
- Kích thước: Lục lạp là bào quan có kích thước nhỏ (khoảng 4–10 μm4\text{–}10\ \mu m), nhưng đủ lớn để quan sát rõ từng hạt dưới kính hiển vi quang học (đây cũng là lí do rong mái chèo thường được chọn làm mẫu quan sát).
- Sự phân bố: Lục lạp nằm trong lớp tế bào chất, phân bố sát màng (thành) tế bào; đặc biệt chúng di chuyển (dịch chuyển) theo dòng tế bào chất trong tế bào. Nhờ sự phân bố và chuyển động này, lục lạp luôn có thể hướng về phía có ánh sáng để quang hợp thuận lợi nhất.

b) Tại sao phải để chậu cây trong bóng tối 2 ngày trước khi làm thí nghiệm?

Để chậu cây trong bóng tối 2 ngày nhằm làm cho lá phân giải (dùng) hết lượng tinh bột đã dự trữ từ trước (tinh bột được chuyển hoá và tiêu dùng qua hô hấp, trao đổi chất, khiến lá "sạch" tinh bột).

Nếu không làm bước này, khi nhỏ dung dịch iodine, toàn bộ lá (kể cả phần che tối) đều bắt màu xanh tím do tinh bột cũ còn sót, thí nghiệm sẽ mất đối chứng và không chứng minh được điều cần chứng minh.

Sau khi lá đã sạch tinh bột, nếu chiếu sáng cho một phần lá rồi thử iodine mà chỉ phần được chiếu sáng bắt màu xanh tím, thì chắc chắn lượng tinh bột đó là sản phẩm mới tạo ra nhờ quang hợp trong điều kiện thí nghiệm → kết quả chính xác, khách quan, đáng tin cậy.

c) Việc trồng cây thuỷ sinh hoặc thả rong trong bể cá có tác dụng gì?

Khi có ánh sáng, cây thuỷ sinh và rong tiến hành quang hợp theo sơ đồ:

6CO2+6H2O→ánh sáng, diệp lụcC6H12O6+6O26CO_2 + 6H_2O \xrightarrow{\text{ánh sáng, diệp lục}} C_6H_{12}O_6 + 6O_2

Nhờ đó:

- Thải khí oxygen (O2O_2) hoà tan vào nước, cung cấp oxygen cho cá và các sinh vật khác trong bể hô hấp.
- Hấp thụ khí carbon dioxide (CO2CO_2) do cá và vi sinh vật thải ra, giúp duy trì cân bằng khí hoà tan trong nước.
- Góp phần làm sạch nước (hấp thụ bớt một số chất thải), tạo nơi trú ẩn và làm đẹp cho bể cá.

Nhờ vậy, bể cá có đủ oxygen và môi trường nước trong lành hơn, giúp cá sống khoẻ mạnh.

Đáp số

a) Lục lạp hình bầu dục, số lượng nhiều, kích thước nhỏ nhưng quan sát rõ dưới kính hiển vi quang học; phân bố sát màng tế bào và di chuyển theo dòng tế bào chất.b) Để lá dùng hết tinh bột dự trữ, bảo đảm tinh bột phát hiện sau thí nghiệm là sản phẩm của quang hợp (có đối chứng, tránh dương tính giả khi thử iodine) → kết quả chính xác.c) Cây thuỷ sinh/rong quang hợp thải O2O_2 cung cấp cho cá hô hấp và hấp thụ CO2CO_2, giúp cân bằng khí hoà tan và làm sạch nước bể.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.