Giải Dừng lại và suy ngẫm 3 trang 11 SGK Sinh học 10
Đề bài
Xét ở góc độ nhà sinh học, em hãy giải thích xem sinh học đóng vai trò như thế nào trong sự phát triển bền vững môi trường sống và những vấn đề toàn cầu.
Lời giải
Vai trò của sinh học đối với sự phát triển bền vững và các vấn đề toàn cầu
Phát triển bền vững là sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Xét ở góc độ nhà sinh học, sinh học đóng vai trò nền tảng trong việc giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế – xã hội với bảo vệ môi trường sống, thể hiện ở các mặt sau:
a) Cung cấp cơ sở khoa học để khai thác hợp lí và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
- Sinh học giúp hiểu rõ cấu trúc, chức năng của các hệ sinh thái và quy luật vận động của sinh giới, từ đó đề ra biện pháp khai thác tài nguyên sinh vật (rừng, thủy sản, đất,...) một cách hợp lí, bảo đảm khả năng tái tạo, tránh làm cạn kiệt tài nguyên.
- Góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì cân bằng sinh thái và sự ổn định của sinh quyển.
b) Góp phần bảo vệ và cải thiện môi trường sống
- Sinh học (đặc biệt là công nghệ sinh học) được ứng dụng để xử lí ô nhiễm môi trường: dùng vi sinh vật phân hủy chất thải, xử lí nước thải, làm sạch đất và nước, phân hủy dầu loang,...
- Nghiên cứu, cảnh báo và đưa ra giải pháp ứng phó với các vấn đề môi trường toàn cầu như biến đổi khí hậu, ô nhiễm, suy giảm đa dạng sinh học.
c) Góp phần giải quyết các vấn đề toàn cầu về lương thực, thực phẩm và sức khỏe
- Tạo giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất, chất lượng cao, chống chịu tốt, góp phần bảo đảm an ninh lương thực cho dân số ngày càng tăng mà không cần mở rộng diện tích canh tác gây phá rừng.
- Sản xuất vaccine, thuốc, chế phẩm sinh học giúp phòng, chữa bệnh, nâng cao sức khỏe con người và kiểm soát dịch bệnh.
d) Phát triển nền kinh tế sinh học thân thiện với môi trường
- Ứng dụng sinh học để tạo ra các sản phẩm, nhiên liệu sinh học, vật liệu phân hủy sinh học,... thay thế nguồn tài nguyên hóa thạch và giảm phát thải, hướng tới sản xuất sạch, bền vững.
- Hình thành ý thức, đạo đức sinh học và lối sống thân thiện với thiên nhiên trong cộng đồng.
Kết luận: Sinh học cung cấp cơ sở khoa học và các giải pháp công nghệ để con người vừa phát triển kinh tế – xã hội, vừa khai thác hợp lí tài nguyên, bảo vệ môi trường và giải quyết các vấn đề toàn cầu (lương thực, sức khỏe, biến đổi khí hậu, ô nhiễm, suy giảm đa dạng sinh học). Nhờ đó, sinh học góp phần quyết định vào sự phát triển bền vững của xã hội loài người.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.