Giải Câu hỏi trang 27 SGK Sinh học 10
Đề bài
Cấu trúc hoá học của nước quy định các tính chất vật lí nào?
Lời giải
Phân tích cấu trúc hoá học của nước
Phân tử nước gồm 1 nguyên tử oxygen liên kết cộng hoá trị với 2 nguyên tử hydrogen (). Do oxygen có độ âm điện lớn hơn hydrogen nên nó hút cặp electron dùng chung về phía mình. Kết quả là phân tử nước phân cực: đầu oxygen tích điện âm một phần (), đầu hydrogen tích điện dương một phần ().
Nhờ sự phân cực này, các phân tử nước hút nhau và hút các phân tử tích điện khác bằng liên kết hydrogen. Chính tính phân cực và liên kết hydrogen quy định các tính chất vật lí của nước:
a) Tính kết dính (lực cohesion) và lực bám dính (adhesion): các phân tử nước liên kết hydrogen với nhau tạo sức căng bề mặt lớn, đồng thời bám vào các phân tử phân cực khác → nước có thể dâng lên trong mạch dẫn của cây (hiện tượng mao dẫn).
b) Nhiệt dung riêng cao, nhiệt bay hơi lớn: muốn làm nóng hay làm nước bay hơi phải phá vỡ nhiều liên kết hydrogen nên cần nhiều năng lượng → nước nóng lên và nguội đi chậm, giúp điều hoà nhiệt độ cơ thể và môi trường.
c) Khả năng là dung môi hoà tan nhiều chất: nhờ phân cực, nước hút và bao quanh các phân tử, ion phân cực, làm chúng tách ra và tan trong nước → nước là dung môi tốt cho nhiều phản ứng sống.
d) Nước đá nhẹ hơn nước lỏng (nổi trên mặt nước): khi đóng băng, các liên kết hydrogen sắp xếp các phân tử nước thành mạng tinh thể có khoảng trống lớn, làm khối lượng riêng của nước đá nhỏ hơn nước lỏng.
Kết luận: Do cấu trúc phân cực và khả năng tạo liên kết hydrogen, nước có các tính chất vật lí đặc trưng: sức căng bề mặt (tính kết dính – bám dính) lớn, nhiệt dung riêng và nhiệt bay hơi cao, là dung môi hoà tan tốt, và nước đá nhẹ hơn nước lỏng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.