Sách giáo khoa Sinh học 10

Giải Câu hỏi 2 trang 21 SGK Sinh học 10

Bài 1. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống   Đã kiểm chéo

Đề bài

Phân tích đặc điểm cho thấy cơ thể người là một hệ mở, tự điều chỉnh.

Lời giải

Khái niệm cần dùng (theo SGK): Mọi cấp độ tổ chức sống đều là *hệ mở* (thường xuyên trao đổi chất và năng lượng với môi trường) và có khả năng *tự điều chỉnh* (duy trì ổn định các điều kiện bên trong — cân bằng nội môi). Cơ thể người mang đầy đủ hai đặc điểm này.

a) Cơ thể người là một hệ mở

- Cơ thể không ngừng *trao đổi chất và năng lượng* với môi trường: lấy vào thức ăn, nước, khí O2O_2; thải ra CO2CO_2, nước tiểu, mồ hôi, phân và nhiệt.
- Nhờ dòng vật chất và năng lượng đi vào – đi ra liên tục này, cơ thể mới tồn tại, lớn lên và hoạt động được. Nếu ngừng trao đổi (hệ kín) thì cơ thể sẽ chết.
- → Cơ thể luôn có sự trao đổi hai chiều với môi trường nên là một hệ mở.

b) Cơ thể người có khả năng tự điều chỉnh

- Cơ thể duy trì ổn định môi trường trong (cân bằng nội môi) dù môi trường ngoài thay đổi, ví dụ:
- Thân nhiệt luôn được giữ ổn định khoảng 37∘C37^{\circ}C: trời nóng thì giãn mạch, tiết mồ hôi để thải nhiệt; trời lạnh thì co mạch, run cơ để sinh nhiệt.
- Nồng độ glucose trong máu ổn định: khi đường huyết tăng, insulin làm giảm; khi giảm, glucagon làm tăng.
- Khi vận động mạnh, nồng độ CO2CO_2 trong máu tăng kích thích hô hấp và tim đập nhanh hơn để tăng cung cấp O2O_2 và thải CO2CO_2.
- Các cơ chế này hoạt động theo nguyên tắc *tự điều chỉnh (liên hệ ngược)*, giúp cơ thể giữ được sự ổn định tương đối.
- → Cơ thể người có khả năng tự điều chỉnh để tồn tại và thích nghi với môi trường luôn biến đổi.

Kết luận: Vì vừa thường xuyên trao đổi chất – năng lượng với môi trường, vừa có các cơ chế duy trì ổn định môi trường trong, nên cơ thể người là một hệ mở, tự điều chỉnh.

Đáp số

Hệ mở: cơ thể liên tục trao đổi chất và năng lượng với môi trường (lấy O2O_2, thức ăn, nước; thải CO2CO_2, chất bài tiết, nhiệt)Tự điều chỉnh: cơ thể duy trì cân bằng nội môi (thân nhiệt ~37∘C37^{\circ}C, đường huyết, CO2CO_2...) nhờ cơ chế liên hệ ngược

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.