Giải Trước khi đọc trang 73 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Biến đổi khí hậu đã gây tác hại như thế nào đối với lao động sản xuất và sinh hoạt của cư dân ở địa phương em? Vấn đề có nghiêm trọng không? Căn cứ vào đâu mà em kết luận như vậy?
(văn bản: Biến đổi khí hậu – mối đe doạ sự tồn vong của hành tinh chúng ta (trích Phát biểu của Tổng Thư kí Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, An-tô-ni-ô Gu-tê-rét))
Gợi ý trả lời
> Lưu ý: Đây là câu hỏi "Trước khi đọc", yêu cầu em liên hệ với chính địa phương mình đang sống. Dưới đây là bài làm mẫu (lấy một địa phương ven biển miền Trung làm ví dụ) — em hãy thay bằng những quan sát, trải nghiệm thực tế ở quê em.
a) Biến đổi khí hậu đã gây tác hại như thế nào đối với lao động sản xuất và sinh hoạt của cư dân ở địa phương em?
Ở địa phương em, biến đổi khí hậu đã để lại nhiều tác hại rõ rệt:
- *Đối với sản xuất nông nghiệp:* Thời tiết ngày càng thất thường — nắng nóng kéo dài, hạn hán khiến ruộng đồng nứt nẻ, lúa và hoa màu khô héo, mất mùa; ngược lại, mưa lớn và bão bất thường lại gây ngập úng, cuốn trôi mùa màng. Nước biển dâng và xâm nhập mặn làm nhiều diện tích đất canh tác bị nhiễm mặn, không trồng trọt được.
- *Đối với nghề biển:* Bão và áp thấp nhiệt đới xuất hiện nhiều hơn, mạnh hơn khiến ngư dân phải ngừng ra khơi dài ngày, thu nhập bấp bênh; nguồn hải sản ven bờ cũng giảm sút.
- *Đối với đời sống sinh hoạt:* Những đợt nắng nóng gay gắt ảnh hưởng đến sức khỏe người già và trẻ nhỏ, làm gia tăng bệnh tật. Bão lũ gây sạt lở, hư hại nhà cửa, đường sá, mất điện, thiếu nước sạch; nhiều gia đình phải sơ tán, cuộc sống bị đảo lộn.
b) Vấn đề có nghiêm trọng không?
Theo em, đây là một vấn đề rất nghiêm trọng. Nó không chỉ gây thiệt hại trước mắt về kinh tế (mất mùa, hư hại tài sản) mà còn đe dọa lâu dài đến sinh kế, sức khỏe và sự an toàn của người dân, ảnh hưởng đến cả tương lai của quê hương.
c) Căn cứ vào đâu mà em kết luận như vậy?
Em kết luận dựa trên những căn cứ sau:
- *Quan sát và trải nghiệm thực tế* của chính bản thân và gia đình em qua từng năm: mùa hè nóng hơn, bão lũ nhiều và mạnh hơn trước.
- *Lời kể của người lớn tuổi* trong gia đình, làng xóm — những người so sánh được thời tiết, mùa màng xưa và nay.
- *Thông tin từ các phương tiện truyền thông* (ti vi, báo, đài) và các bản tin dự báo thời tiết, thiên tai thường xuyên cảnh báo về tình hình ngày càng cực đoan.
Từ những căn cứ đó, em thấy biến đổi khí hậu đang thực sự tác động trực tiếp đến cuộc sống của cư dân địa phương mình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.