Giải Câu 5 trang 94 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Nét đặc sắc trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ được làm rõ ở phần (4): nghệ thuật sử dụng yếu tố kì ảo (hoang đường, hư cấu) hòa quyện với yếu tố hiện thực — đặc trưng tiêu biểu của thể loại truyền kì.

a) Đó là sự kết hợp giữa cái kì ảo và cái hiện thực. Phần (4) tập trung phân tích những chi tiết hoang đường ở cuối truyện: Phan Lang nằm mộng rồi được Linh Phi cứu, lạc vào động rùa dưới thủy cung và gặp lại Vũ Nương; Vũ Nương trở về ngồi trên chiếc kiệu hoa giữa dòng sông, lúc ẩn lúc hiện rồi biến mất. Những yếu tố kì ảo ấy không tách rời đời sống mà được đan cài, gắn với những địa danh, thời điểm, nhân vật có thật (bến Hoàng Giang, ải Chi Lăng, nhân vật Trần Thiêm Bình...), khiến câu chuyện vừa lung linh huyền ảo vừa chân thực, đáng tin.

b) Yếu tố kì ảo làm hoàn chỉnh vẻ đẹp nhân vật và tạo nên một kết thúc “có hậu”. Nhờ chi tiết kì ảo, Vũ Nương được minh oan, được trở về trong rực rỡ uy nghi, thỏa nguyện ước mơ của nhân dân về lẽ công bằng: người hiền lành, trong sạch phải được đền bù, được bất tử. Đây là biểu hiện của tinh thần nhân đạo và khát vọng về cái thiện của tác giả.

c) Nhưng cái kì ảo không xóa đi mà còn tô đậm bi kịch. Vũ Nương hiện về chỉ trong chốc lát rồi vĩnh viễn biến mất, không thể trở lại cuộc sống trần thế, không thể đoàn tụ với chồng con. Cái kết “có hậu” mang màu sắc kì ảo vì thế càng khắc sâu tính chất bi kịch của số phận con người, làm nổi bật giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.

→ Như vậy, phần (4) làm rõ nét đặc sắc riêng của truyện truyền kì Nguyễn Dữ: dùng cái kì ảo để phản ánh và nâng tầm cái hiện thực, qua đó gửi gắm tư tưởng nhân đạo và chiều sâu tư tưởng của nhà văn.