Giải Bài 1 trang 75 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a. Một số điểm mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của chữ quốc ngữ

- Đầu thế kỉ XVII (khoảng những năm 1615 trở đi): Các giáo sĩ phương Tây (người Bồ Đào Nha, Ý, Pháp,...) đến truyền đạo ở Việt Nam. Để học tiếng Việt và truyền giáo thuận lợi, họ đã dùng bộ chữ cái La-tinh để ghi lại âm tiếng Việt. Đây là bước khởi đầu cho sự ra đời của chữ quốc ngữ.

- Năm 1651: Giáo sĩ A-lếch-xăng đơ Rốt (Alexandre de Rhodes) cho xuất bản cuốn *Từ điển Việt – Bồ – La* và cuốn *Phép giảng tám ngày* tại Rô-ma. Đây được coi là những tài liệu in bằng chữ quốc ngữ đầu tiên, đánh dấu chữ quốc ngữ bước đầu được hệ thống hoá.

- Giai đoạn thế kỉ XVII – XIX: Chữ quốc ngữ tiếp tục được bổ sung, chỉnh lí, chủ yếu lưu hành trong phạm vi nhà thờ và cộng đồng Công giáo.

- Nửa cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX: Chữ quốc ngữ dần được phổ biến rộng rãi ra ngoài xã hội, được dùng trong sách báo (ví dụ *Gia Định báo* – tờ báo quốc ngữ đầu tiên, năm 1865), trong giáo dục và đời sống.

- Đầu thế kỉ XX: Nhờ các phong trào yêu nước, duy tân (tiêu biểu là phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục) cổ vũ học chữ quốc ngữ, chữ quốc ngữ được coi là công cụ nâng cao dân trí và ngày càng phổ biến.

- Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945: Chữ quốc ngữ chính thức trở thành chữ viết của quốc gia, gắn với phong trào Bình dân học vụ xoá nạn mù chữ, được sử dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực và hoàn thiện như ngày nay.

b. Điểm giống nhau và khác nhau cơ bản nhất giữa chữ quốc ngữ và chữ Nôm

*Giống nhau:*
- Cả hai đều là hệ thống chữ viết do người Việt sử dụng để ghi lại tiếng Việt (ghi âm tiếng nói của dân tộc), phục vụ nhu cầu ghi chép, sáng tác và giao tiếp của người Việt.

*Khác nhau cơ bản nhất:*
- Chữ Nôm: được xây dựng dựa trên chữ Hán (mượn chữ Hán và các bộ phận của chữ Hán để tạo chữ mới ghi tiếng Việt). Đây là loại chữ biểu ý (ghi ý), cấu tạo phức tạp; muốn biết chữ Nôm phải biết chữ Hán nên rất khó học, khó phổ biến.
- Chữ quốc ngữ: được xây dựng dựa trên bộ chữ cái La-tinh, là loại chữ ghi âm – giữa chữ và âm, giữa cách viết và cách đọc có sự tương ứng. Vì vậy chỉ cần học thuộc bảng chữ cái và cách ghép vần là có thể đọc, viết được, nên dễ học, dễ phổ biến hơn nhiều so với chữ Nôm.