Giải Bài 2 trang 123 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Vấn đề chính của cuộc phỏng vấn được triển khai bằng mấy câu hỏi? Nêu rõ mối quan hệ giữa vấn đề chính và các thông tin được triển khai trong hệ thống câu hỏi phỏng vấn.
(văn bản: Bài phỏng vấn nhà văn (NNA), Theo Hà Ngân, tạp chí Văn học và Tuổi trẻ, tháng 5/2023)
Gợi ý trả lời
a) Vấn đề chính được triển khai bằng mấy câu hỏi?
Vấn đề chính của cuộc phỏng vấn (hành trình và quan niệm sáng tác của nhà văn) không được nêu trong một câu hỏi duy nhất mà được chia nhỏ, triển khai qua hệ thống nhiều câu hỏi nối tiếp nhau. Em cần đếm chính xác số câu hỏi (các lượt hỏi được đánh dấu bằng dấu gạch đầu dòng, dấu hỏi hoặc tên người hỏi) trong văn bản để trả lời đúng con số; mỗi câu hỏi tương ứng với một khía cạnh riêng của vấn đề chính (ví dụ: cơ duyên đến với nghề, nguồn cảm hứng – chất liệu, quan niệm về viết và về bạn đọc, khó khăn – trăn trở, thông điệp gửi độc giả…). Lưu ý: chỉ nêu đúng các khía cạnh xuất hiện trong bài, không thêm ý ngoài văn bản.
b) Mối quan hệ giữa vấn đề chính và các thông tin trong hệ thống câu hỏi
- Quan hệ giữa cái toàn thể và bộ phận, khái quát và cụ thể: vấn đề chính là trục định hướng, chi phối việc đặt câu hỏi; mọi câu hỏi đều hướng vào làm sáng tỏ vấn đề chính nên cuộc phỏng vấn thống nhất, mạch lạc, không lạc đề.
- Mỗi câu hỏi khai thác một phương diện, một thông tin riêng; khi gộp lại, các thông tin bổ sung, soi chiếu cho nhau, dựng nên hình dung đầy đủ, nhiều chiều về vấn đề chính.
- Trình tự câu hỏi được sắp xếp hợp lí, có logic phát triển (từ khởi nguồn → cảm hứng, chất liệu → quan niệm nghề → khó khăn → thông điệp), khiến vấn đề chính được triển khai theo chiều sâu.
→ Vấn đề chính và hệ thống câu hỏi có quan hệ hai chiều, gắn bó chặt chẽ: vấn đề chính định hướng việc hỏi; ngược lại, các câu hỏi và thông tin thu được là phương tiện cụ thể hoá, làm giàu và hoàn thiện nội dung vấn đề chính.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.