Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập hai

Giải Bài 2 trang 116 SGK Ngữ văn 9

Thách thức đầu tiên: Đọc để trưởng thành   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xây dựng mục tiêu và kế hoạch đọc sách của em trong dự án Va˘nhọc–lịchsửta^mho^ˋnVăn học – lịch sử tâm hồn. Chú ý chọn đọc những tác phẩm tiêu biểu của văn học Việt Nam thuộc các bộ phận và thời kì, giai đoạn theo dòng lịch sử văn học.

Gợi ý trả lời

a) Xác định mục tiêu đọc sách trong dự án *Văn học – lịch sử tâm hồn*

Dự án lấy tên "lịch sử tâm hồn" vì văn học của một dân tộc chính là tấm gương phản chiếu đời sống tình cảm, tư tưởng, khát vọng của con người qua từng thời đại. Vì vậy em đặt ra các mục tiêu sau:

- *Về kiến thức:* Nắm được diện mạo cơ bản của văn học Việt Nam qua hai bộ phận lớn là văn học dân gian và văn học viết; thấy được sự vận động, phát triển của văn học qua các thời kì, giai đoạn (văn học trung đại từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX; văn học hiện đại từ đầu thế kỉ XX đến nay).
- *Về kĩ năng:* Rèn kĩ năng đọc hiểu nhiều thể loại (truyện, thơ, kí…), biết ghi chép, so sánh và rút ra đặc điểm riêng của từng giai đoạn; biết tra cứu bối cảnh lịch sử – văn hóa để hiểu tác phẩm sâu hơn.
- *Về thái độ – tình cảm:* Bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt, lòng tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc; hiểu và trân trọng "tâm hồn" của cha ông được gửi gắm qua văn chương.
- *Về sản phẩm:* Hoàn thành một cuốn nhật kí đọc sách (hoặc sơ đồ theo dòng lịch sử văn học) ghi lại cảm nhận và nội dung chính của các tác phẩm đã đọc.

b) Lựa chọn tác phẩm tiêu biểu theo bộ phận, thời kì và giai đoạn

Em chọn đọc các tác phẩm theo đúng trục lịch sử văn học:

*1. Văn học dân gian:*
- Truyện cổ tích: *Thạch Sanh*, *Tấm Cám*.
- Truyền thuyết: *Thánh Gióng*, *Sơn Tinh, Thủy Tinh*.
- Ca dao, tục ngữ Việt Nam.

*2. Văn học viết – thời kì trung đại (thế kỉ X – XIX):*
- *Nam quốc sơn hà* (tương truyền của Lí Thường Kiệt), *Hịch tướng sĩ* (Trần Quốc Tuấn).
- *Bình Ngô đại cáo* (Nguyễn Trãi).
- *Truyện Kiều* (Nguyễn Du), thơ Hồ Xuân Hương, thơ Nguyễn Khuyến.

*3. Văn học viết – thời kì hiện đại (đầu thế kỉ XX đến nay):*
- Giai đoạn 1930 – 1945: *Lão Hạc* (Nam Cao), *Tức nước vỡ bờ* (trích *Tắt đèn* – Ngô Tất Tố), thơ Mới (Xuân Diệu, Huy Cận).
- Giai đoạn 1945 – 1975: thơ Hồ Chí Minh, Tố Hữu; *Làng* (Kim Lân), *Lặng lẽ Sa Pa* (Nguyễn Thành Long), *Chiếc lược ngà* (Nguyễn Quang Sáng, 1966).
- Giai đoạn sau 1975: *Bến quê* (Nguyễn Minh Châu), *Mùa lá rụng trong vườn* (Ma Văn Kháng).

c) Xây dựng kế hoạch đọc cụ thể

| Thời gian | Nội dung đọc | Hình thức ghi chép |
|---|---|---|
| Tuần 1 – 2 | Văn học dân gian | Tóm tắt cốt truyện, chép ca dao yêu thích |
| Tuần 3 – 5 | Văn học trung đại | Phiếu đọc: hoàn cảnh ra đời, nội dung, nghệ thuật |
| Tuần 6 – 8 | Văn học 1930 – 1945 | Nhật kí cảm nhận nhân vật |
| Tuần 9 – 10 | Văn học 1945 – 1975 | Sơ đồ chủ đề: yêu nước, cách mạng |
| Tuần 11 – 12 | Văn học sau 1975 | Bài viết cảm nhận ngắn, tổng kết dự án |

d) Biện pháp thực hiện và tự kiểm tra

- Mỗi ngày dành khoảng 30 phút đọc, mỗi tuần hoàn thành ít nhất một phiếu đọc.
- Lập "Góc đọc sách" và trao đổi với bạn trong nhóm vào cuối mỗi tuần.
- Cuối dự án, tự đánh giá: đã đọc đủ các bộ phận và giai đoạn chưa, rút ra được điều gì về "lịch sử tâm hồn" của dân tộc qua văn học.

*Kiểm tra lại:* Kế hoạch đã bao quát cả hai bộ phận (dân gian và viết) và đầy đủ các thời kì, giai đoạn theo dòng lịch sử văn học, bám sát đúng yêu cầu của đề.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.