Giải Bài 1 trang 138 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền thông tin phù hợp:
| Văn bản | Nguồn gốc đề tài | Xung đột | Phẩm chất của nhân vật chính | Hành động chính trong đoạn trích | Tính chất lời thoại |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Rô-mê-ô và Giu-li-ét | | | | | |
| Lơ Xít | | | | | |
Bảng gồm 6 cột: Văn bản, Nguồn gốc đề tài, Xung đột, Phẩm chất của nhân vật chính, Hành động chính trong đoạn trích, Tính chất lời thoại. Hai dòng dữ liệu để trống ứng với văn bản 'Rô-mê-ô và Giu-li-ét' và 'Lơ Xít'.
Gợi ý trả lời
Hai văn bản *Rô-mê-ô và Giu-li-ét* (Sếch-xpia) và *Lơ Xít* (Coóc-nây) đều là kịch (bi kịch) nhưng khác nhau về nhiều mặt. Kẻ bảng và điền như sau:
| Văn bản | Nguồn gốc đề tài | Xung đột | Phẩm chất của nhân vật chính | Hành động chính trong đoạn trích | Tính chất lời thoại |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Rô-mê-ô và Giu-li-ét | Lấy từ một câu chuyện tình yêu có sẵn trong văn học dân gian, truyền thuyết nước Ý thời Phục hưng. | Xung đột giữa tình yêu say đắm của đôi trẻ với mối thù truyền kiếp giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét (tình yêu > < thù hận, định kiến dòng tộc). | Rô-mê-ô và Giu-li-ét: yêu chân thành, say đắm, mãnh liệt; dũng cảm, chủ động vượt lên trên thù hận và định kiến để đến với tình yêu. | Cảnh gặp gỡ, tỏ tình và thề nguyền trong đêm ở khu vườn nhà Giu-li-ét: hai người bày tỏ, khẳng định tình yêu và quyết tâm vượt qua rào cản dòng họ. | Lời thoại giàu chất thơ, trữ tình, bay bổng; dùng nhiều hình ảnh so sánh, ẩn dụ ngợi ca; đan xen độc thoại và đối thoại để bộc lộ cảm xúc yêu đương nồng nhiệt. |
| Lơ Xít | Lấy từ lịch sử – truyền thuyết Tây Ban Nha về người anh hùng Rô-đri-gơ (En Xít). | Xung đột giữa tình yêu (với Si-men) và danh dự, bổn phận với gia đình, dòng họ (phải trả thù cho cha dù kẻ thù là cha người mình yêu). | Rô-đri-gơ (và Si-men): coi trọng danh dự và bổn phận, giàu lí trí; tâm hồn cao thượng nhưng bị giằng xé dữ dội giữa tình riêng và nghĩa lớn. | Rô-đri-gơ độc thoại, đấu tranh nội tâm, cân nhắc giữa việc giữ tình yêu và việc trả thù cho cha, cuối cùng chọn làm theo danh dự, bổn phận. | Lời thoại trang trọng, mang tính hùng biện, thiên về lí trí; nhiều độc thoại nội tâm thể hiện sự đắn đo, giằng xé và quá trình đấu tranh tư tưởng. |
Nhận xét rút ra: Cả hai đều là bi kịch, xoay quanh nhân vật trẻ tuổi và chủ đề tình yêu, nhưng *Rô-mê-ô và Giu-li-ét* đặt tình yêu trong xung đột với thù hận dòng họ, lời thoại đậm chất trữ tình; còn *Lơ Xít* đặt tình yêu trong xung đột với danh dự – bổn phận, lời thoại nghiêng về lí trí và độc thoại nội tâm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.