Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Hình dung trang 47 SGK Ngữ văn 9

Văn bản 2. Tiếng đàn mưa (Bích Khê)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng.
Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan;
Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn,
Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân.

Những sự vật, hiện tượng phụ hoạ cùng mưa.

Gợi ý trả lời

Hình dung: Những sự vật, hiện tượng phụ hoạ cùng mưa

Đọc bốn dòng thơ, ta hình dung ra một khung cảnh mưa xuân giăng khắp không gian, kéo theo hàng loạt sự vật, hiện tượng cùng "phụ hoạ", hoà điệu với mưa:

a) Hoa rụng — "Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng": mưa rơi làm những cánh hoa xuân lả tả rụng xuống. Hoa rụng theo mưa, như cùng mưa làm nên một bản nhạc buồn của mùa xuân.

b) Lầu và thềm lan — "Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan": mưa buông trên mái lầu, trên thềm hoa lan (bậc thềm). Những công trình, cảnh vật gần gũi của con người cũng chìm trong màn mưa.

c) Nẻo đường xa (dặm ngàn) — "Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn": mưa trải rộng ra tận những con đường, những dặm xa ngàn trùng, mở ra chiều không gian rộng lớn, xa xăm.

d) Nước non (sông núi, thiên nhiên) và giọng đàn — "Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân": cả sông nước, núi non đều vang lên tiếng mưa rả rích, tiếng mưa được ví như "giọng đàn" — âm thanh của mưa xuân ngân nga khắp đất trời.

→ Như vậy, các sự vật, hiện tượng phụ hoạ cùng mưa gồm: hoa xuân rụng, mái lầu, thềm lan, nẻo đường dặm ngàn, nước non (sông núi) và tiếng đàn (âm thanh rả rích của mưa). Chúng cùng mưa tạo nên một bức tranh mưa xuân vừa nên thơ vừa man mác buồn, gợi cảm giác không gian mênh mông, âm thanh réo rắt như một khúc nhạc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.