Giải Bài 1 trang 45 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a. "Một nghề cho chín còn hơn chín nghề."

- Biện pháp chơi chữ: dùng từ đồng âm với từ "chín".
- "chín" thứ nhất (trong *một nghề cho chín*) nghĩa là thành thạo, tinh thông, giỏi giang.
- "chín" thứ hai (trong *chín nghề*) là số đếm (số 9), chỉ việc biết nhiều nghề.
- Tác dụng: Lối chơi chữ đồng âm khiến câu tục ngữ cô đọng, hóm hỉnh, dễ nhớ; đồng thời nhấn mạnh bài học: nên thạo một nghề cho thật giỏi còn hơn biết nhiều nghề mà nghề nào cũng hời hợt, không tinh thông. Qua đó đề cao sự chuyên sâu, tinh thông trong nghề nghiệp.

b. "Nấu đậu phụ cho cha ăn / Sắc ích mẫu cho mẹ uống."

- Biện pháp chơi chữ: dùng từ đồng âm (tiếng Hán Việt) nằm trong tên món ăn, vị thuốc.
- Trong "đậu phụ" có tiếng "phụ" đồng âm với "phụ" nghĩa là cha → món "đậu phụ" dành cho cha ăn.
- Trong "ích mẫu" có tiếng "mẫu" đồng âm với "mẫu" nghĩa là mẹ → vị thuốc "ích mẫu" dành cho mẹ uống.
- Tác dụng: Cách chơi chữ đồng âm tạo sự tương ứng tinh tế, dí dỏm, thú vị (phụ – cha, mẫu – mẹ) rất khéo và cân đối của câu đối; đồng thời thể hiện tấm lòng hiếu thảo, chu đáo của con cái trong việc chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ.